నేనూ "మిథునం" చూశాను

నా చేతికి పైగా కుడి చేతికి ఆపరేషన్ అయ్యి వాడలేని పరిస్థితి, విశ్రాంతికి స్వంత ఊరుకు వచ్చి కాస్త కుదుట పడి, ఈ రోజున మిథునం సినిమా చూడగలిగాను. చేతి పరిస్థితి కూడా కష్టపడి టైపు చెయ్యగలిగినంత  తగ్గింది. కాబట్టి చాలా రోజుల తరువాత ఒక వ్యాసం.

అనుకున్నంతా అయ్యింది, మిథునం, మిథునం అనుకున్నంతసేపు పట్టలేదు, వెళ్ళటం చూడటం నచ్చకపోవటం. ప్రస్తుతం తెలుగు సినిమాల పేరిట వస్తున్న చెత్తంతా క్రమం తప్పకుండా చూస్తూ ఎక్కడన్నా మంచి సినిమా ఉన్నదా అని కాగడా వేసి వెతుకుతున్న విక్రమార్క ప్రేక్షకులకి ఈ సినిమా తప్పకుండా సేద తీరుస్తుంది. కాని  మూస సినిమాల బారిన పడకుండా తమను తాము కాపాడుకుంటూ మంచి సినిమాలనే చూస్తూ వస్తున్న వాళ్ళకి ఈ సినిమా నిరాశే మిగులుస్తుందని చెప్పక తప్పదు.

ఒక విషయం తప్పకుండా గుర్తుంచుకోవాలి. అదేమిటి అంటే, అప్పటికే ప్రసిద్ధమైన ఒక కథను ఆ కథా రచయిత వ్రాసినంత సులభం కాదు సినిమా తియ్యటం. తనికెళ్ళ భరణి గారు కొంత ప్రయత్నం చేశారు కాని,  సినిమా చాలా కృతకంగా, అసహజంగా అనిపించింది. మొదటి విషయం సినిమాలో ఇద్దరే ఉండి తీరాలి మరెవ్వరూ కనపడకూడదన్న నియమం పెట్టుకోవటం పెద్ద తప్పిదం.  శ్రీ రమణ గారు వ్రాసిన కథలో కూడా ఒక కుర్రవాడు ప్రత్యక్షంగానూ, కొన్ని ఇతర పాత్రలు (ఆ కుర్రవాడి తల్లి తండ్రులు) పరోక్షంగానూ కనిపిస్తారు. 

అసలు కథలో లేని అంశాలను చొప్పించటం కూడా చీకాకు పరిచింది. అలా చొప్పించినవాటిలో ముఖ్యమైనవి: 

1.పుష్ప విలాపం పద్యం కలలో వినిపించటం అనే ఉదంతం:

ఒక చోట పుష్పవిలాపం ఆడియో వినిపిస్తుండగా అప్పదాసు ఫుల్ డ్రెస్ లో పరుగుపరుగున వెళ్ళి ఉయ్యాల్లో ఏడుస్తున్న పిల్లవాణ్ణి తియ్యబోతే అది కోసిన మందార పువ్వు. వెను వెంటనే అప్పదాసు తన భార్య తల్లో పెట్టుకున్న మందార పువ్వు తీసి చెట్టు మీదపెట్టేస్తాడు. కాని అదే అప్పదాసు, పూజ చేసుకుంటూ పూలనే పూజ చేస్తాడు, పైగా అదే మందారపూలు మూడు ఆయన ముందు గిన్నెలో కనిపిస్తాయి. ఇంకా చెబితే  అప్పదాసుగారు కూరగాయల మొక్కల్లో ఆత్రంగా తిరుగుతూ రకరకాల కూరగాయలు పుటుకు పుటుకు తెంపుతూ కనిపిస్తాడు. భార్య  ఒక పువ్వు తెంపి తల్లో పెట్టుకుంటేనే, పుష్ప విలాపం కలలో  కనపడి లేచికూచున్న అప్ప దాసు చేసే పనులేనా ఇవ్వి! పుష్ప విలాపం పద్యం చూపించి మార్కులు కొట్టేద్దామన్న ఆత్రమే  కాని అది చూపిస్తే ఆ పాత్ర గుణగణాల మీద ఆ సీన్ ఎలాంటి ప్రభావం చూపిస్తుంది  అన్న విషయం గమనించుకున్నట్టుగా లేదు.

2. ఆవుదూడ మరణం:

మాతృక లో అప్పదాసు తన ఆవును వేరే వాళ్ళ ఇంటో ఉంచి వాళ్ళ పోషణలో ఉంచుతాడు. సినిమా ప్రకారం ఆయన ఇంట్లోనే ఉంటుంది. సినిమా కథ ప్రకారం ఆవుదూడ "అంజి" తప్పిపోయినప్పుడు ఎండనకా నీడనకా అప్పదాసు తెగ వెతుకుతున్నా కూడా ఇతరులు ఎవరూ కనపడపోవటం ఈ సినిమాలో అసహజత్వానికి పరాకాష్ట. ఆ తరువాత సినిమాలో ఈ ఆవుదూడ మరణించటం, కథకు ఏమి సాయపడిందో స్క్రీన్‌ప్లే  పేరిట అది చొప్పించిన భరణిగారే చెప్పాలి. 

3.బుచ్చి లక్ష్మి స్నేహితురాలు మీనాక్షి వైనం:

ఏదో సస్పెన్సు సినిమాలో లాగ ఒక ఉత్తరం  వస్తుంది.అది రాంగానే అప్పదాసు కొద్దిగా చదువుతుంటాడు. చదువుతుంటె ఒక విచిత్ర గానం నేపధ్యం లో  వినపడుతుంది. సగంలో ఆయన చటుక్కున ఆ ఉత్తరాన్ని మూసేసి చింపేస్తాడు. మ్యూజిక్ కూడా హఠాత్తుగా ఆగిపోతుంది. అలా రెండు సార్లు జరుగుతుంది. ఆ వచ్చే నేపధ్య సంగీతపు "మూడ్" ప్రకారం ప్రేక్షకులు ఏమి అనుకోకూడదో అది అనుకునేట్టు చేసే ప్రయత్నం చేసినట్టుగా కనపడుతుంది.చివరకు ఒక రోజున అప్పదాసు భార్య బుచ్చిలక్ష్మే  ఆ ఉత్తరం  తీస్తుంది. తీరా చూస్తే ఆమె స్నేహితురాలు మీనాక్షి (పేరు అదే అనుకుంటాను) భర్త మరణించటం, ఆమె  కొడుకుకు బుచ్చిలక్ష్మే సహాయం చేసిందని మీనాక్షి అనుకుంటున్నట్టుగానూ, నిజానికి అప్పదాసే ఆ సహాయం చేసినట్టుగానూ  మనకు పరోక్షంగా బుచ్చిలక్ష్మి ఆ ఉత్తరం చదవటం  ద్వారా  డైరెక్టరు గారు మనకు చెప్పిస్తారు. అంతవరకు బాగున్నది కాని, అంతకు ముందు రెండు ఉత్తరాలు అప్పదాసు తీసి చదువుతుండగా వచ్చిన నేపధ్య సంగీతపు ఔచిత్యం ఏమిటో మనకు బోధపడదు. 

4. పిల్లలు వస్తారని చెప్పి రాకపోవటం: 

ఈ సంఘటన వల్ల మనకు మూడో పాత్ర గొంతు మాత్రం వినిపిస్తుంది. ధన్యవాదాలు భరణి గారూ ఆ మాత్రం కన్సెషన్ ఇచ్చి మీ "శిరా" మార్కు కొంత చెరప ప్రయత్నించారు. ఆ గొంతు ఈ దంపతుల కొడుకుల్లో ఒకనిది అని మనకు తెలిసేట్టుగా సంభాషణ నడుపుతారు. ఏదేదో చుట్టరికాలు తిరగేసి/ఏకరువు పెట్టి, వాళ్ళ బంధువుల్లోనే వరసైన వాళ్ళ పెళ్ళి చెయ్యాలి (ఆ కాబొయ్యే దంపతుల పేర్లు కూడా ఈ మిధునపు దంపతులవే  అని కూడా చెబుతారు) పల్లెలో ఉన్న వాళ్ళింటికి వస్తున్నాము అని చెబుతాడు. కాని వాళ్ళు వచ్చినట్టు చూపిస్తే పాత్రలు పెరిగిపోతాయన్న భయం వల్ల కాబోలు, చాలా కృతకంగా ఏదో ప్రమాదం జరిగింది, కాలు విరిగింది అని చెప్పేసుకుని వాళ్ళు రారని తెలియపరుస్తారు. ఈ సంఘటన చొప్పించటం ఉన్న సినిమాను సాగతియ్యటానికే కాని మరే విధంగా పనికి వచ్చిందో తెలియదు.

5. బుచ్చి లక్ష్మి సెల్ ఫోన్ లో మాట్లాడటం:

ఇదొక్కటిమాత్రం ప్రస్తుత సమకాలీన పరిస్థితులకు అతికినట్టుగా సరిపోయింది.కాని వారుంటున్న ఇంట్లో లాండ్ లైన్ ఫోను ఒకసారి అటక మీద మరొకసారి బల్ల మీద ఎందుకు కనపడుతుంది. కారణం తెలియదు. 

6.పెసరట్ల వాసనకి అప్పదాసు తిరిగిరావటం:

ఒకచోట ఏ కారణం లేకుండా అప్పదాసు సన్యాసి వేషం వెసుకుని నిలబడతాడు. తాను సన్యాసం తీసుకోబోతున్నట్టుగా ప్రకటిస్తాడు. ఆయన భార్య పెసరట్లు వేస్తుంటే, ఆ వాసన పీల్చి వెనక్కు వస్తాడు. కాల్లో ముల్లు గుచ్చుకోవటం కూడ చొప్పించారు అనుకోండి. కాని ఒరిజినల్ కథలో  లేని ఈ విషయం సినిమాలో ఏ మాత్రం నప్పలేదు.  

అప్పదాసు ఒకచోట మాటల్లో తనకు రాష్ట్రపతి అవార్డ్ వచ్చినట్టుగా చెబుతాడు (భార్య చీరలు ఎప్పుడెప్పుడు కట్టుకుందో  ఏకరువు పెడుతూ). దానికి ఆనవాలుగా ఆ ఇంట్లో ఎక్కడా ఒక్క ఫొటో కూడా కనపడదు. అదే కాదు ఆ ఇంట్లో ఫొటోలే కనపడవు. అప్పదాసు తల్లి తండ్రులు, ఆయనకు రాష్త్రపతి అవార్డ్ రావటం వంటివి ఫొటోలుగా గోడలమీద అలా చూపించీ చూపనట్టుగా ఉంచితే చాలా బాగుండేది. 

ఏమైనా సినిమా చాలా అసంతృప్తినే  మిగిల్చింది. మరింత జాగ్రత్త తీసుకుని సినిమా తియ్యాల్సింది. శ్రీరమణ గారు వ్రాసిన కథలో అప్పదాసు పాత్ర వెకిలి చేష్టలు చెయ్యడు. బాలు గారి నటన మోతాదుకు మించి ఉన్నది అని అనకుండా ఉండలేకపోతున్నాను. ఆయనకున్న కమెడియన్ బ్రాండ్ వాడుకునే ప్రయత్నం చేసి అభాసుపాలు అయినట్టుగా కనపడుతున్నది. లక్ష్మి నటన కావలిసిన స్థాయిలో లేనే లేదు.

సినిమా ముగింపు:

సరే కథలో లేని అనేకమైన సంఘటనలు  చొప్పించారు. ముగింపు విషయంలో కొంత హోం వర్క్ చేసి ఉండాల్సింది. అప్పదాసుని చంపి తీరాల్సిందేనా అన్న విషయం మీద కొంత చర్చ చేసి, ఆ పాత్రను చంపకుండా మరో రకమైన వైవిధ్య ముగింపుకోసం ప్రయత్నించి  ఉంటె బాగుండేదేమో. ఎలాగో కథలో లేని అనేక సంఘటనలు సృష్టించినప్పుడు, మొత్తం మీద మిధునం కథ లో ఉన్న మెయిన్ ఫార్మాట్ తీసుకుని సినిమాకు సరిపొయ్యే విధంగా  రక్తికట్టెట్టుగా ఉండి ఉంటే సినిమా  పేలవంగా ముగిసి ఉండేది కాదు.

నాకు అనిపించింది ఏమంటే, దురదృష్ట వశాన ప్రముఖ నటి రాధా కుమారి మరణించారు కాని, ఆవిడ ఉన్నప్పుడే, రావి కొండలరావుగారు ఆవిడను కలిపి ఈ సినిమా తీసి ఉంటే ఎంతయినా బాగుండేదని. వాళ్ళిద్దరూ నిజ జీవితంలో కూడా  భార్యా భర్తలే అవటం ఈ సినిమాకి ఎంతయినా ఉపయోగ పడేది.

చివరగా :

ఏది ఏమైనా మిథునం కథ చదివిన వాళ్ళు తప్పకుండా చూడవలిసిని సినిమా. ఆ కథను తనికెళ్ళ భరణి గారు తనకు తెలిసినంతవరకూ మనకు దృశ్య రూపంలో చూపించటంలో ఎంతవరకూ కృతకృత్యుడయ్యాడు  అన్న విషయం తెలిసికోవటానికైనా సరే.  

మొత్తం మీద  తనికెళ్ళ భరణి ఒక "మంచి సినిమా"  తీసే ప్రయత్నం ప్రోత్సహించటానికి అందరూ చూడవలసిన సినిమా.ఇలా మన సాహిత్యంలో ఉన్న మంచి కథను సినిమా తియ్యాలి అన్న తపనతో తీసే  దర్శక నిర్మాతలను ప్రోత్సహిస్తూ (భట్రాజు పొగడ్తలతో కాకుండా) మన స్పందన తెలియచేసే ప్రయత్నం చేస్తూ  ఉంటే,  కొంతకాలానికి మనకు తెలుగులో నిజంగా  మంచి సినిమాలు తరచూ  రావటానికి అవకాశం లేకపోలేదు అని నా అభిప్రాయం.

అందరి కంటే ఈ సినిమా నిర్మించిన  శ్రీ ఆనంద్ ముయిదా రావు గారిని  ఆయన ధైర్యానికి ఎంతైనా మెచ్చుకోవాలి. ఇలాంటి నిర్మాతలు డజన్లకొద్దీ రావాలి, మన తెలుగు సినిమాను ప్రొఫెషనల్ నిర్మాతలు, చిన్న సినిమాలకు ప్రదర్శించటానికి హాళ్ళను కూడా దొరకకుండా శాసిస్తున్న అసాంఘిక శక్తుల  కోరల్లోంచి విముక్తి చెయ్యాలి.  

oooOooo

    

इतना बड़ा एक्टर, दस पैसा!! - ఇంత పెద్ద నటుడు పదిపైసలా ఇచ్చేది

మనకెంతో సుపరిచితుడైన నటుడు శ్రీ  అక్కినేని నాగేశ్వర రావు. హాస్య పాత్రలు, పురాణ పాత్రలు, నవలా నాయక పాత్రాలు, అసలు సిసలైన మసాళా సినిమా పాత్రలు అన్నీ కూడా తనదైన శైలిలో చేసి దాదాపు ఆరేడు దశాబ్దాల నట జీవితంలో ఎన్నెన్నో బిరుదులూ, సత్కారాలు పొందారు.  ఎ ఎన్ ఆర్  అందరికీ తెలిసిన ఈయనతో సుదీర్ఘంగా, ఎంతో పరిశోధన చేసి, ఓపికగా చక్కటి ఇంటర్వ్యూ ను "గుర్తుకొస్తున్నాయి" అన్న పేరుతొ "మా" టి వి వారు తయారు చేసి ప్రసారం చెయ్యటమే కాకుండా, సి డి ల కింద విడుదల చేసారు. ఈ ఇంటర్వ్యూ లలో (మొత్తం 74  భాగాలు గా 25  సి డి లు)  తన నట జీవితంలో తాను  ఎదుర్కున్న కష్టాలు, నటుడుగా ఎదగటానికి చేసిన అభ్యాసం, తాను చూసిన మనుషులు, అప్పటి పెద్ద పెద్ద వారు, ఇలా ఎన్నెన్నో విషయాలు విశేషాలు తనదైన ప్రత్యెక శైలిలో కొన్ని చోట్ల నిర్మొహమాటంగా, మరికొన్ని చోట్ల లౌక్యంగా చక్కగా వివరించారు. ఆయన చేత అన్ని విషయాలు తరచి తరచి అడుగుతూ,  మంచి విశేషాలు బయటకు లాగి చెప్పించిన  ప్రతిభ, మనకు అందరికీ తెలిసిన ప్రముఖ టి వి ఎంఖర్. సుమ.  

ఈ ఇంటర్వ్యూలలో భాగంగానే, శ్రీ నాగేశ్వర రావు నటన గురించి వివరిస్తూ,  తన నటనేమీ పెద్ద చెప్పుకోవలసినది కాదనీ ఈ ప్రపంచంలో ఎందరో  మహా నటులు ఉన్నారనీ, ఈ పద్మశ్రీలు, పద్మ విభూషణాలు, దాదా ఫాల్కే  అవార్డులు వాళ్లకు ఇవ్వాలని అని చిత్రంగా అన్నారు. ఆరాధన సినిమాలో తాను  వేసిన పాత్ర, ఆ పాత్ర కథా పరంగా గుడ్డివాడు అవ్వటం, ఆ గుడ్డితనాన్ని నటించటం తానూ ఎలా గుడ్డివాళ్ళను చూసి చేసినదీ చెప్పుకోస్తూ, నిజ జీవితంలో తనకు ఎదురైనా ఒక చిత్రమైన సంఘటన వివరించారు నాగేశ్వర రావు. వినండి మరి.

 

 ఆడియో గుర్తుకొస్తున్నాయి సి డి నుంచి"మా" టి వి సౌజన్యం 

నిజమే! జీవితం లో నటించేస్తూ బతికే వాళ్ళు ఎంతో మంది. వాళ్ళతో పోలిస్తే  మనం ఇవ్వాళ సినిమాల్లో చూసే వాళ్ళు నటులే కాదు.

గుర్తుకొస్తున్నాయి అనే ఈ శీర్షిక కింద దాదాపుగా మన తెలుగు సినిమా చరిత్రను తన పక్కనుంచి శ్రీ నాగేశ్వర రావు చక్కగా వివరించారు. ఈ విషయం మీద ఈ సి డి ల విడుదల సందర్భంగా ఆయన చేసిన ప్రసంగం యు ట్యూబ్ లో దొరుకుతున్నది. 

సుదీర్ఘమైన  తన నట జీవితం లో తనకు పరిచయమైన, తాను  కలిసి పనిచేసిన నటీ నటుల గురించి, దర్శక, నిర్మాత,  రచయిత ల  గురించి నిస్పక్షపాతంగా తన జ్ఞాపకాలనుండి చక్కగా వివరించారు నాగేశ్వర రావు. ఎనభయ్యో పడిలో పడి తన శారీరక ఆరోగ్యమే కాకుండా మానసిక ఆరోగ్యం  కూడా చక్కగా కాపాడుకుంటూ, అప్పటి జ్ఞాపకాలను మనకు ఈ వీడియో ద్వారా  అందించటం చాలా గొప్ప విషయం.

సినీ/నాటక రంగంలో కంటే పెద్ద నటులు నిజ జీవితంలోనే ఎక్కువగా మనకు తారస పడుతూ ఉంటారన్న విషయం శ్రీ నాగేశ్వర రావు చెబుతూ ఉంటే మరొక విషయం గుర్తుకు వస్తున్నది. ప్రముఖ నటుడు కమల్ హాసన్, చాలా సంవత్సరాల క్రితం ఒక టి వి ఇంటర్వ్యూలో, "మీరు రాజకీయాల్లోకి వస్తారా" అని అడిగినప్పుడు అద్భుతమైన జవాబు, సందర్భోచితంగా చెప్పాడు. "అబ్బో అంత నటన నాకు చేతకాదండీ, ఏదో ఇలా సినిమాలకే పరిమితం" అని చెప్పి ప్రేక్షకులను నవ్వించినా ఆ మాటల వెనుక  ఉన్న ఆవేదన, ప్రస్తుత సమాజంలో ఉన్న నిజ పరిస్థితికి అద్దం  పడుతూ  కమల్ హాసన్ అన్న మాటలు అక్షర సత్యాలు. 

మాయా బజార్ వర్కింగ్ స్టిల్

పై  ఫోటో మాయాబజార్ సినిమా షూటింగ్ జరుగుతుండగా తీయబడిన వర్కింగ్ స్టిల్. ఈ రోజున మా అబ్బాయికి  ఎక్కడ దొరికిందో తెలియదు కాని,మెయిలులో పైన ఉన్న ఫోటో పంపాడు. ఈ ఫోటోలో ప్రియదర్శిని   ముందు సావిత్రి, ఆమెకు ఎదురుకుండా దర్శకుడు రెడ్డిగారు, సినిమాను షూట్ చేస్తున్న  మార్కస్ బార్ట్లే గారు ఇంకా నాకు తెలియని ఎందరో కనపడుతున్నారు. 

ఈ ఫోటో చూసి ఎంతో ఆనందించాను. మాయా బజార్ సినిమా వర్కింగ్ స్టిల్ చూడటం ఇదే మొదటి సారి. దర్శకుడు శ్రీ కె వి  రెడ్డి (కదిరి వెంకట రెడ్డి) గారు నటిస్తున్న సావిత్రి ఎదురుగా కూచుని చూస్తూ, నిశితంగా పరిశీలిస్తూ ఆవిడ చేత అద్బుతమైన నటన రాబట్టుకున్నారు. ఆ విషయం పైన ఉన్న ఫోటో చూస్తె చక్కగా తెలుస్తున్నది. రెడ్డిగారు కూర్చుని   నటివంక చూస్తున్న పద్ధతి నాకు ఎంతో నచ్చింది.(with his fingers crossed). దర్శకుడు అంత శ్రద్ధ తీసుకుని తమ నటనను ప్రతి క్షణం చూస్తూ, చెయ్యవలసిన విధం, తనకు కావలిసిన పద్ధతి చెబుతూ చక్కగా తీయబట్టే ఇన్నాళ్ళైనా కూడా ఆ సినిమా గురించి ఉత్సాహంగా చెప్పుకుంటున్నాము. 

పైనున్న వర్కింగ్ స్టిల్ మాయా బజారులో ఎంతగానో ప్రేక్షకాదరణ  పొందిన పాట నీవేనా నను తలచినది, తీస్తున్నప్పటిది. ఈ పాట యు ట్యూబ్ నుంచి:

ఈ ఫోటో చూసిన ఆనందంలో , మాయా బజారు సినిమాలో దర్శక ప్రతిభ నాకు అనిపించిన నలుగు మాటలు అందరితో పంచుకోవాలని వ్రాశాను. 

oooOooo  

మాయా బజార్ సినిమాలో, భారతంలో ఉండే పాత్రలను తీసుకుని ఒక పారడి  సృష్టించారు .  ఈ విధంగా పురాణ కథలను అపసవ్యం చేసి సినిమా తీసినప్పుడు, అదికూడ 1950లలో,  ఎవరూ కూడ,  నాకు తెలిసి, అభ్యంతర పెట్టిన దాఖలాలు లేవు.  

శశిరేఖ పాత్ర ఎక్కడిది, బలరాముడికి ఈ కూతురు ఎక్కడ నుంచి వచ్చింది. అభిమన్యుడు పెళ్ళి చేసుకున్నది ఉత్తరను కదా, ఆమె విరాట రాజు కుమార్తె కదా అన్న అసలు విషయాలు  ఎవరూ కూడ ప్రశ్నించలేదు. 

అలాగే భారతంలో విరటుడి కొడుకు ఉత్తరుడు , వాడిని పట్టుకు వచ్చి దుర్యోధనుడి కొడుకు లక్ష్మణ కుమారుడిగా  మార్చి చూపించారు. ఇది కూడ ఎవ్వరూ ప్రశ్నించలేదు. కారణం?? ఆ సినిమాను  తీస్తూ ఎవరి మనోభావాలు చెదరకుండా దర్శక రచయితలు తీసుకున్న జాగ్రత్తలు. మొదటినుంచి కూడ ఇదొక హాస్య సినిమా మేమేమీ  భారతం లో కథను సినిమాగా తియ్యటంలేదు  అన్న సూచనను అంతర్లీనంగా హాస్య ఘట్టాలతో   ఇస్తూనే సినిమా కొనసాగింది. 

అన్నిటికి మించి ఈ సినిమాలో, పాండవుల గురించిన ప్రస్తావన  అనేక సార్లు వస్తుంది కాని, వాళ్ళు ఎక్కడా కనపడరు. కథకు అవసరం లేనప్పుడు ఎందుకు చూపాలి అని దర్శకుడు అయిన రెడ్డిగారు అనుకుని ఉంటారు. ఈ విషయం ఈ నాడు, ఒక క్విజ్ ప్రశ్న అయిపోయింది. రెడ్డిగారుచూపించిన  దర్శక ప్రతిభలో ఇదీ ఒకటే. 

ఆ తరువాత, దర్శకుడు తీసుకోవాల్సిన  జాగ్రత్త, తాను అనుకున్న పాత్రలకు తగిన నటీ  నటులను తీసుకోవటం. ఈ విషయంలో  వందకు  కు వెయ్యి మార్కులు రెడ్డిగారికి. ఎందుకంటే, అప్పటి నటీనటులలో ఇంకెవరినన్న తలుచుకుని, ఈ పాత్రను, ఇతను/ఈమె కాకుండా మరొకరు  వేస్తే అని మనం అనుకుంటే ఎవ్వరూ తట్టరు. ఇది కూడ అంతర్లీనంగా ఉండే మరొక దర్శక  నైపుణ్యం.

పైన చెప్పిన రెండూ కూడ ఆయనతో పాటుగా, నిర్మాతలలో ఒకరైన చక్రపాణిగారి పాత్ర కూడ ఉండి ఉంటుంది అనటంలో సందేహం లేదు.

ఇక సినిమా తీయటంలో దర్శక ప్రతిభ చెప్పాలంటే చాలా ఉన్నాయి.

1.  అనేకానేక విచిత్ర విషయాలను చొప్పించటం, ప్రియ దర్శిని, దానిమీద నుంచుంటే నిజమే చెప్పే ఒక పరికరం వంటివి ఎంత హాయిగా నవ్వుకునే అవకాశాం ఇచ్చాయంటే, వాటికోసమే సినిమాను అనేక సార్లు చూసిన వాళ్ళు ఉన్నారు.
2. రథంలో అభిమన్యుడు, తల్లి సుభద్ర వెడుతున్నప్పుడు  ఘటోత్కచుడు అడ్డుపడే సందర్భం చక్కగా  తీశారు. పాత్రలను ధరించిన నటీ నటులకు, సన్నివేశం చక్కగా విపులీకరించి వాళ్ళు వాళ్ళ డైలాగులు చెప్పేటప్పుడు ఎటు చూడాలో చెప్పి ఆ సీన్ చక్కగా పండేట్టుగా అన్ని జాగ్రత్తలూ తీసుకున్నారు.  ఎందుకంటే, ఘటోత్కచుడు  చాలా సేపు కనపడడు, ఎటు చూసి చెప్పాలి మాటలను!
3. ఘటోత్కచుడు శశిరేఖగా మారి ఉత్తర కుమారుడిని పెళ్ళి చేసుకోవటం సందర్భ సృష్టే  ఒక అద్భుతం. ఇది రచయిత చేసి ఉండవచ్చు. కాని ఆ మార్పిడి, అలా మారిన తరువాత, సావిత్రి చేత చేయించిన అభినయం, దర్శకుడు ఎంత కష్టపడి ఆ విధంగా చేయించి ఉంటాడు. శశిరేఖగా మారిన ఘటొత్కచుడి పాత్రలో సావిత్రి చేసిన నటన అజరామరం, ఇది కూడ రెడ్డిగారి దర్శక నైపుణ్యమే అని చెప్పక తప్పదు.
4. లాహిరి లాహిరి పాట ఒక క్లాసిక్. ఇంతవరకూ కూడ ఒకే పాటను మూడు జంటలు పాడటం మళ్ళి తీసినది లేదు. అసలు ఆ ఆలోచన ఎవరిది. మనకు తెలియదు, సినిమా చరిత్ర కారులు పరిశోధించి చెప్పలి. కాని అలోచన ఎవరిదైనా, ఆ పాటను ముగ్గురు జంటలు ఒకరికి ఒకరు కనపడకుండా అదే పడవలో కూచుని పాటను కొనసాగించటం తీయటం మనం చూసినంత సులభం కాదు. రెడ్డిగారు ఈ పాటను అవలీలగా తీసి, తెలుగు సినిమా పాట చిత్రీకరణను అత్యున్నత స్థాయికి తీసుకు వెళ్ళారు.
5. ఉత్తర కుమారుడు, శకుని. వీళ్ళిద్దరి కాంబినేషనులో వచ్చిన చక్కటి మేలురకమైన హాస్యం ఆ సినిమాలో తలమానికం. ఇద్దరూ నిష్ణాతులైన నటులే. కాని వాళ్ళిద్దరి మధ్య చక్కటి నటనలో పొంకాన్ని తీసుకు వచ్చినది తప్పకుండా దర్శకత్వ ప్రతిభ మాత్రమే. ఉత్తర కుమారుడు (లక్ష్మణ  కుమారుడని సినిమాలో పేరు) అసలు కథ ప్రకారం వీడు విరాటుడి  కొడుకు కాని సినిమాలో దుర్యోధనుడి కొడుకుగా పేరు మార్చి లక్ష్మణ కుమారిడిగా చూపారు.  శకుని దుర్యోధనిడి బంటు. వీళ్ళిద్దరూ మాట్లాడుకుంటే ఎలా ఉంటుంది అని అలోచించి దానికి సరిపొయ్యే సంభాషణలు వ్రాయించుకోవటం అనేది కూడా దర్శక ప్రతిభలో బాగమే.
6. ఇక కృష్ణ పాత్రధారి రామారావు, అప్పటికే ఆ వేషం మరొక సినిమాలో వేశాడు. అది వీర ప్లాప్ అయ్యింది. అయినప్పటికి అతనిలో పురాణ పాత్రను వేయగల స్పార్క్ ను కనిపెట్టి , అతని చేత కృష్ణ  పాత్రను చక్కటి పరిణితితో ఏమాత్రం అతి లేకుండా చేయించారు.రామా  రావు తరువాత తరువాత ఊహూ చించుకోవటం మొదలెట్టి ఓవర్ ఏక్షనుకు బలై పొయ్యాడు. అలా ఒక నటుడిని తీసుకుని  అతని చేత ఇంతకు ముందు ప్లాప్ అయిన పాత్రనే వేయించి, అందరిచేత భేష్ అనిపించుకోవటంలో రామారావు నటనా శక్తి లేదని కాదు కాని, రెడ్డిగారి దర్శక నైపుణ్యం కనపడని అసలు విషయం.   

ఈ    వీడియో లో వాడిన స్టిల్స్ CINEJOSH.COM నుండి తీసుకొనబడినవి 

రేడియోలో శ్రీ పేకేటి శివరాం

 పేకేటి  శివరాం గారి గురించి ఇప్పటి తరం వారి తెలిసి ఉండటం కష్టం. ఆయన తెలుగు సినిమా మొదటి తరం మనిషి.

వద్దంటే డబ్బు చిత్రంలో ఎన్ టీ ఆర్, అల్లు లతో   పేకేటి. 

ఆయన తెలుగు సినిమాకు చేసిన అమోఘమైన సేవ గురించి  పెద్దగా తెలియదు. ఒక రికార్డింగ్ కంపెనీ అధికారిగా, అంతకు ముందు, పనికి రాని గాత్రంగా తిరస్కరించబడిన ఒక గాయకుని పాటను తన స్వంత నిర్ణయంతో ఒక రికార్డ్ వదిలారు. ఆ తరువాత అన్నీ  రికాకార్దులే ఆ గాయకునికి. చొరవ తీసుకుని పేకేటి అవకాశం ఇచ్చిన ఆ గాయకుడి మరెవరో కాదు, శ్రీ ఘంటసాల వెంకటే శ్వరరావు  . 

పేకేటి 1990 దశకంలో ఆకాశవాణి హైదరాబాదు కేద్రం నుంచి ప్రత్యెక జనరంజని సమర్పించారు. ఆ జనరంజని మొదటి భాగం వినండి. 

ఈ  భాగం లో  పేకేటి గారు , ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడు శ్రీ ఆదినారాయణ రావుగారితో తనకున్న అనుబంధం, ఇల్లరికపు అల్లుళ్ళ గురించి, గులేబకావళి కథ సినిమాకు శ్రీ సి నారాయణ రెడ్డిగారు సంబాషణలు వ్రాసిన విషయం (నాకు ఇప్పుడే తెలిసింది) చెప్పుకొచ్చారు. 

అప్పటి కాలపు విషయాలు వింటూ  ఉంటే చాలా హాయిగా ఉంటుంది. గత కాలపు  స్మృతులు, అప్పటివరకూ మనకు నిగూధంగా ఎక్కడో నిక్షిప్తమైన జ్ఞాపకాలు బయటకు వస్తాయి. ఆంగ్లంలో  "నోస్టాల్జియా" అనే మాట ఉన్నది. ఈ మాటకు సమానమైన తెలుగు మాటే ఇంత రకూ  ఎవరూ "వండి" నట్టు లేదు. సరైన గ్రాంధికం దొరక్క కాబోలు! ఈ పాత రికార్డింగులు వింటూ ఉంటే ఆ నోస్టాల్జియానే కలుగుతుంది.

ఈ  కార్యక్రమంలో  ఉన్న  గొప్ప విషయం ఎక్కడా కూడా వ్యాపార ప్రకటనలు , ఇంటర్వ్యూ  చేస్తున్నామన్న సాకుతో అవాకులూ చెవాకులూ వాగే ఎంఖర్లు లేకుండా చెయ్యటం. అది రికార్డ్ చేసి మనకు అందించిన వారి గొప్పతనం. హాయిగా ఒక కార్యక్రమం వింటూ ఉంటే, పరమాన్నంలో ఇంగువ లాగా ప్రకటనలు ,  పులిహోరలో పలుకు రాయిలా ఎంఖర్ల  మిడి మిడి  జ్ఞానపు  వాగుడూ  చీదర  కలిగించి  వాళ్ళు  చెప్పే వస్తువు ఎన్నటికీ కొనకూదన్న ప్రతిజ్ఞ పట్టేట్టు చేస్తాయి . ఈ కార్యక్రమం వింటూ ఉంటే అటువంటి భీషణ ప్రతిజ్ఞలు చెయ్యాల్సిన అవసరం లేదు. 

ప్రకటనలు తీసిపారేసి మనకు అందించిన  వారి దృష్టికోణాన్ని అభినందింఛి తీరాలి. ఆ అజ్ఞాత వ్యక్తి  కి మరొక్కసారి కృతజ్ఞతలు . సేకరించి అందించిన శ్రీ శ్యాం గారికి అనేకానేక ధన్యవాదాలు.

మిగిలిన భాగాలు వీలునుబట్టి అతి త్వరలో మీకు అందించే  ప్రయత్నిస్తాను.  

ఎన్నేళ్ళు వచ్చి ఏమి లాభం?

సామాన్యంగా లోకంలో ఏ వ్యక్తి ఐనా వయస్సు వస్తున్న కొద్ది, ఆ వయస్సుకు సరితూగే పరిణితి లేనప్పుడు, "ఏన్నేళ్ళు వచ్చి ఏమి లాభం" అని ఎద్దేవా  చెయ్యటం సహజం. కారణం, వయస్సుతో బాటుగా, లోకం చూసిన జ్ఞానం, స్వంత అనుభవాలు కలగలిపి, ఒక వ్యక్తి ప్రవర్తనలో, ఇతరులతో వ్యవహరించే తీరులో ఎంతో పరిణితి, పెద్దమనిషి తరహా వగైరా వస్తాయి. అలా రానివాడు, సమాజంలో తగిన గౌరవం పొందలేడుకదా, పైగా నవ్వుల పాలవ్వటం ఖాయం.


తెలుగు సినిమా ఎనభై ఏళ్ళు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా ఈ విషయం తరచి చూస్తె బాగుంటుంది అని వ్రాసిన వ్యాసం ఇది. మన తెలుగు సినిమాలు పరిణితి చెందినాయా, కళాత్మక విలువలలో దిగజారిపోయినాయా వంటి విషయాలను ఈ సందర్భంగా బేరీజు వేసుకు చూడవలసిన సమయం అని నాకు అనిపిస్తున్నది.

 తెలుగు సినిమా కథా సరళి:
తెలుగు సినిమా పుట్టుకకు వెళ్ళి చూస్తే,  చాలా కాలం పురాణ కథల మీదనే బతికింది తెలుగు సినిమా. దీనికి కారణం ఆ మొదటి రోజుల్లో రంగస్థలమే సినిమా కళకు దిక్సూచి. అప్పట్లో సాంఘిక నాటకాలు దాదాపు లేవనే చెప్పాలి. రంగ స్థలం నుంచి సినిమాకు కూడ పురాణ కథలే ఎక్కువగా వచ్చినాయి. పురాణ కథలు సినిమాలుగా దాదాపు 1980ల వరకూ మంచి మార్కెట్టు కలిగి ఉండి ఎన్నెన్నో సినిమాలు తీశారు. వాటిల్లో కొన్ని పురాణ కథలే కాదు, చివరికి పుక్కిటి పురాణ కథలు కూడా కాదు, సినీ రచయితల సృష్టి. రెండు పురాణ పాత్రల మధ్య యుధ్ధం అనేది తెలుగు సినిమాకు వారి దృష్టిలో ప్రజాకర్షణమైన విషయం. అందుకనే రామాంజనేయ యుధ్ధం, భీమాంజనేయ యుధ్ధం, కృష్ణార్జున యుధ్ధం వగైరా వగైరా యుధ్ధాల పేరిట అనేకానేక సినిమాలు "సృష్టి" చెయ్యబడినాయి. ఆ తరువాత పతివ్రతలు/భక్తురాళ్ళ కథలు, సతీ అనసూయ, అరుధంతి, సక్కుబాయి, తులసి మొదలైనవి కూడా పురాణ  కథలతో పాటుగా వచ్చినాయి. రామాయణం, భారతం, భాగవతాల్లోనించి అనేక కథలను సినిమాకి అనుగుణంగా మార్చి సినిమాలు తెగ తీశారు. చివరకి, పురాణాల్లో ఉన్న దుష్ట పాత్రలను(కీచకుడు, కర్ణుడు, రావణాసురుడు వగైరా ) ఆ పాత్ర ధరించిన నటుడి ఊహా కీర్తిని అనుసరించి వాళ్ళను మంచి వాళ్ళుగానూ హీరోలుగానూ చూపించే ప్రయత్నంకూడ  చేసి పురాణాలను వక్రీకరించే ప్రయత్నమూ జరిగింది.


ఈ విషయాలు చెప్పుకునేప్పుడు ఒక్క సారి ప్రముఖ రచయిత భమిడిపాటి కామేశ్వర రావుగారు,  1940 ప్రాతాంల్లో అప్పుడప్పుడే ప్రాచుర్యం పొందుతున్న సినిమా  కళా రూపం గురించి వ్రాసిన నాలుగు మాటలు పున:రుశ్చరణ చేసుకోవటం తప్పని సరి.


".....సరి మరి కథ. అది పురాణం అవాలి. లేకపోతే అంధ(అచ్చు తప్పేమో ఆంధ్ర బదులు అంధ అని ఉన్నదనుకోవటానికి వీలులేదు. రచయిత ఉద్దేశ్యం "అంధ" అంటే "గుడ్డి" అని) జనానికి గణ్యత ఉండదు. అంధ జనం నూటికి తొంభై. వాళ్ళంతా హాజరైనప్పుడుగాని టాకీ వర్తకం కిట్టదు. వాళ్ళకి భక్తి కుదిరేందుకు దేవుళ్ళూ, భయం వేసేందుకు అడివి మృగాలూ, హుషార్ కలిగేందుకు సుందరులూ వాళ్ళ స్నానాలూ, ఆటలకి గంభీరమైన శీర్షికలూ-సర్వంగిలాబా చెయ్యడంకోసం కైంయిమంటూ మంచి పీకవాళ్ళు పాటలూ! దాంతోటి జన బాహుళ్యం మొదట తమాషాకోసమున్నూ తరువాత తోచకానూ ఎగపడడం. 'వార ప్రతిష్ఠతో' డబ్బురావడం, డబ్బొచ్చిన టాకీ గనక గొప్పదని చెప్పడం! అందువల్ల అందులో యంత్రిపబడ్డ నటులు అసమానంగా అభినయించారనిన్నీ, వాళ్ళ కీర్తి మిన్ను ముట్టడం రూఢీ గనకనే వాళ్ళని 'తార' లు అంటున్నారనిన్నీ చెప్పుగోడం"


ఎన్ని రోజులు ఆడితే అంత గొప్ప సినిమా అన్న అసమంజసపు వాదన ఇవ్వాళ్టికీ మనం వింటూనే ఉన్నాం. 


ఇక పురాణ కథలు వట్టిపోయినాక, సాంఘికాల మీద పడ్డారు మనవాళ్ళు. సాంఘిక కథనాల్లో కూడ అప్పుడున్న సామాజిక పరిస్థితులనుబట్టి, జమీందార్లు, వాళ్ళ సంతానం, జమీందార్లు వాళ్ళ జమీ లో ఉన్న ప్రజల మధ్య సంఘర్షణ వంటివి సినిమాకు నేపధ్యంగా చాలా వాటిల్లో వాడుకుని మూస ప్రేమ కథలు తీశారు. మెల్లిగా జమీలు పోంగానే, పారిశ్రామిక వేత్తలు ఆ స్థానాన్ని ఆక్రమించారు. ఇలా పడుతూ లేస్తూ తెలుగు సినిమా మూస కథల్లోనే ఇరుక్కుని 1970ల వరకూ దేకుతూ వచ్చింది. సినిమాల రాశి లోనే ప్రాముఖ్యం సంపాయించుకున్నది కాని, తెలుగు సినిమా వాశిలో పెద్దగా పేరు తెచ్చుకోలేకపోయింది.


1950ల నుండి 1970ల వరకూ మరొక మూస కథా వస్తువు జానపద కథలు, మంత్రాలు, మాత్రికులు. ఈ మూస మీద దాదాపు ఒక జనరేషన్ సినిమా నటులు బతికేశారు. కథల్లో పెద్ద మార్పేమీ లేకుండా హీరో పేదవాడైతే, రాజకుమారినే వలచి తీరుతాడు, రాజ కుమారుడు హీరో ఐతే, మంత్రో, సేనాధిపతో (ఒక్కోసారి వీళ్ళు హీరోకి దగ్గిర బంధువు బాబాయో, మేనమామో అయ్యి ఉంటాడు) కుట్రతో మహారాజుగారిని హతమార్చో జైల్లో  పారేసో రాజ్యం అపహరిస్తే, రాకుమారుడు ఎవరో నమ్మిన బంటు ద్వారా అరణ్యాల పాలవ్వటం, ఆ తరువాత పెద్దయ్యి రాజ్యాన్ని తిరిగి సంపాయించటం. కొండకచో ఆ దుర్మార్గ మంత్రి లేదా సేనాధిపతి కూతుర్ని ప్రేమించటం లేదా ఆ అడవిలో ఉన్న ఒక అడివి తెగ నాయకుడి కూతుర్ని (సామాన్య ఆదివాసి కూతురు జోలికి మన హీరోలు వెళ్ళిన దాఖలాలు తక్కువ). నాయిక అవ్వటం వంటివి చాలా పేలవమైన కథాంశాలు. ఆదివాసీల జీవన సరళిని స్టీరియో టైపు చేసేసి ఒకే రకపు మేకప్, ఒకే రకపు దేవతా పూజ వంటివి చూపించేసి, తెలుగు ప్రేక్షకులకు అసలు ఆడవుల్లో ఉండే రకరకాల తెగల ప్రజల జీవన విధానం మీద ఒక తప్పుడు భావన కలిగించారు ఈ సినీ దర్శకులు. 


జానపదాల కథలు జరుగుతుండగానే, దాదాపు అవే కథలను సాంఘికాలుగా అంటే మహారాజు పాత్రను ఒక పెద్ద జమీందారుగా లేదా పారిశ్రామిక వేత్తగా, విలన్ పాత్రను ఆయన దగ్గర దివాను లేదా మానేజరుగా మార్చి కథలను యధాతధంగా తీశారు. ఈ సినిమాల్లో హీరో సామాన్యంగా వామపక్ష సిధ్ధాంతాలను లీలగా వల్లిస్తూ ఉంటాడు. కారణం అప్పుడప్పుడే కమ్యూనిస్టులు తెలుగు ప్రాంతాల్లో కనిపించటం మొదలు పెట్టారు. ఆ హీరో కూడ నేల క్లాసు వాళ్ళు ఎంతవరకూ ఈ  వామపక్షపు "పడికట్టు మాటలు"  వాడితే  ఈలలు వేస్తారో అంతవరకే వాడుతూ/చూపిస్తూ జాగ్రత్తపడి తమ సినిమాకు డబ్బు పెట్టుబడి పెట్టే వాళ్ళు తమకు దూరం కాకుండానూ , మధ్యస్థంగా ఉండి తగు జాగ్రత్త పడ్డారు.  పూర్తి వామపక్ష పంథా సినిమాలు 1980లలో కొంత కాలం మాదాల రంగారావు ప్రయత్నించి కొంత పాటుపడ్డాడు , కాని పెద్ద విజయం సాధించలేక పొయ్యాడు . తరువాత్తరువాత,  1990లలో వచ్చిన నారాయణ మూర్తే ఈ తరహా సినిమాలను బాగా ప్రాచుర్యంలోకి తీసుకు వచ్చి, వామ పక్ష సినిమాలకు ఒక ఒరవడి, తనకంటూ ఒక ప్రేక్షక ఆదరణను సంపాయించుకున్నాడు .ఆ సినిమాల్లో వాళ్ళు చెప్పే విషయం మీద ఆసక్తి లేనివారికి కూడా తన హావ భావాలతో నారాయణ మూర్తి మంచి వినోదం  అందించటం మాత్రం జరిగింది.


చాలా విచిత్రంగా, తెలుగులో చారిత్రక సినిమాలు అతి కొద్ది. పల్నాటి యుధ్ధం, బొబ్బిలి యుధ్ధం మినహాయించి పెద్దగా చారిత్రక సినిమాలు తీయలేదు. ఇటీవలి చరిత్రను చూపిస్తూ అల్లూరి సీతారామరాజు, ఆంధ్ర కేసరి ప్రకాశం పంతులు వంటి సినిమాలు వచ్చినాయి . ఆ తరువాత చారిత్రిక విషయాల మీద సినిమాలు లేవు. కారణం ప్రేక్షకులు ఆదరించరేమో అన్న భయం, ఆ పైన చారిత్రిక సినిమాలు తీస్తే సినీ ఫార్ములా మసాళాలు వెయ్యటానికి అవకాశం బహు కొద్ది. పైగా సినిమాలో చరిత్ర ప్రకారంగా చిన్న మార్పు చేసినా, లేదా ఒక చారితాత్మక పాత్ర మలిచే పంధాలో ఏ కొద్ది పొరబాటు చేసినా అనేక అభ్యంతరాలు వచ్చే అవకాశం ఉన్నది. అందుకని, మనకెందుకు వచ్చిన గోల, అని ఊరుకున్నారు. 


రుద్రమ దేవి, శాతవాహన రాజులు గురించి, సినిమాలు ఇప్పటికీ రాలేదు. కృష్ణ దేవరాయలు పాత్రను ఒకటి రెండు సినిమాల్లో వాడుకుని వదిలేశారు కాని, నిజమైన రాయల చరిత్ర సినిమాగా తియ్యలేకపొయ్యారు. మన గురజాడ, వీరేశలింగం, విశ్వనాథ, చలం గురించిన సినిమాలు, ఆ రచయితలూ వ్రాసిన చక్కటి రచనలను వీళ్ళు సినిమాలుగా తీస్తారనుకోవటం ఎండ మావిలో నీళ్ళకోసం పరిగెట్టటం వంటిదే. అలాగే కొడవటి గంటి వారి "సీతప్ప" పాత్రను పొట్టి ప్రసాద్ బతికి ఉండగా సినిమా తీయగలిగి,  అలనాటి అంటే 1940-50 నేపధ్యాన్ని సినిమాలోకి తీసుకు రాగలిగి ఉంటే ఒక మంచి సినిమా వచ్చి ఉండేది.  హాస్యంతో బాటుగా ఒక మనిషి పిరికితనంతో ఎంతవరకూ సద్దుకు పోయి వంగి వంగి బతకకలడో చూపిస్తూ,  మనిషన్నవాడు ఎలా బతుక కూడదో సమాజానికి తెలియచేసిన  వాళ్లయ్యి ఉండేవారు, ఈ సినిమా వారు.  కాని, ఈ సినిమా వారికి అటువంటి అభిరుచీ లేదు ,  ప్రేక్షకులకి అటువంటి ప్రాప్తమూ  లేదు, ఏమి చేస్తాం.


1980లు వచ్చేప్పటికి శంకరాభరణం ఒక ట్రెండ్ సెట్టర్ అయ్యిందనే చెప్పక తప్పదు. తెలుగు సినిమాకు ఒక కొత్త మూస దొరికింది. అది పట్టుకుని తిరగేసి బోర్లేసి ప్రేక్షకులకు విసిగెత్తేవరకూ అనేక సినిమాలు వచ్చినాయి. 1980లలో ఒక మంచి పరిణామాన్ని  మనం గమనించవచ్చు. పూర్తి హాస్య సినిమాలకు అప్పుడే అంకురార్పణం జరిగింది. ఈ పరిణామం చాలా శుభప్రదమైనది. అప్పటికే మూస కథలు, ఫార్ములా హీరోలతో విసుగెత్తిన ప్రెక్షకులకు పన్నీటి జల్లులాగ అనిపించినాయి. సినిమాలో నటులు ఎవరు అన్న దానిమీద కాకుండా, దర్శకుడు ఎవరు అని సినిమాలు చూడటం మొదలు పెట్టారు. జంధ్యాల, ముత్యాల సుబ్బయ్య, యి వి వి వంటి దర్శకులు తమకంటూ ఒక మార్కెట్ సృష్టించుకోగాలిగారు. రాజేంద్ర ప్రసాద్, చంద్ర మోహన్ వంటి వారు హీరోలుగా వెలుగొందారు. ఇది చూసి పెద్ద హీరోలుగా చెలామణి అయ్యే వాళ్ళు కూడా హాస్యం చెయ్యబోయి అపహాస్యం పాలయ్యారు. కాని వీళ్ళల్లో వెంకటేష్ హాస్యం పండించటంలో విజయం సాధించ గలిగాడు. 


రాముడు  అనే మాటను పేరులో ఉంచి అనేక సినిమాలు తీసిన  తెలుగు సినీ పరిశ్రమ, అదే పేరు వాడుకుని రెండు సినిమాలు తియ్యలేదు అవే  "వెర్రి రాముడు", "కీర్తి శేషుడు రాముడు".  ఆ రాముడు,  ఈ రాముడు అంటూ అనేక వెర్రి సినిమాల్లో  నటించిన  ఒక వయసు మళ్ళిన హీరో   నవ్వులపాలయ్యాడు, ఆ సినిమాలు రెండో విడుదలకు దశాబ్దాల తరువాత కూడ నోచుకోలేదు, ఆ అవకాశం కూడ ఉన్నట్టు లేదు. అదే నటుడు తన సినీ జీవనపు రెండో భాగంలో అంటే 1975 తరువాత నటించిన కొన్ని కొన్ని సినిమాలలోని (వారి దృష్టిలో "మెగా  హిట్"లు) హీరోయిన్ ను అటూ ఇటూ తంతూ, తోస్తూ,పడేస్తూ తనదైన  శైలిలో స్టెప్పులు వేసిన పాటలను , ఆడియో పూర్తిగా తీసిపారేసి  చూస్తూ, లారెల్ అండ్ హార్డీ సినిమాలు చూస్తున్నప్పుడు కన్నా పడీ పడీ నవ్వేవాళ్ళు ఉన్నారు, అందులో నేను ఒకణ్ణి . సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, మనకు కొత్త వినోదం అదించగలగటం   ముదావహం. ఒక్క సారి ట్రై చేసి చూస్తే, అందులో ఉండే మజా తెలుస్తుంది.


మన తెలుగు సినిమాల్లో కొన్ని మంచి లక్షణాలు లేకపోలేదు. కాని అవి బహు స్వల్పం. సినిమాలు తియ్యాలని ఉబలాటపడి వచ్చేవాళ్ళల్లొ సినిమాల మీద అవగాహన ఏ మాత్రమూ లేక , తాము చేస్తున్న వ్యాపారాల్లో కంటే సినిమాల్లో ఐతే బాగా డబ్బులు సంపాయించుకోవచ్చు అన్న ముఖ్య ధ్యేయంతో  మాత్రమె రావటం  దురదృష్టకరం. కళలు ఏ రూపాన ఉన్నా, ఆ కళా రూపం యెక్క ముఖ్య ధ్యేయం డబ్బు సంపాదన మాత్రమె ఐనప్పుడు, ఆ కళా రూపం కళ తప్పుతుంది.అదే జరిగింది మన సినిమాకి. 


ఈ ఎనిమిది దశాబ్దాల తెలుగు సినిమాలో కాల క్రమేణా అనేక అవలక్షణాలు వచ్చిపడినాయి. అందులో ముఖ్యమైనవి కొన్ని.


అభిమాన సంఘాలు-వాటి వెర్రిపోకడలు: ఏ కళా రూపానికైనా అభిమానులు ఉండటం అనేది ఆశ్చర్య పోవలసిన విషయమేమీ కాదు. కాని ఆ అభిమానం ఆ కళ మీదే కాని, ఆ కళను పోషిస్తున్న వ్యక్తి మీదకు మళ్ళి, అతను చేసేదే కళ అన్న పిడివాదానికి వచ్చేసింది మన తెలుగు సినిమా అభిమాన సంఘాల తీరు. పేడ సుద్దలు విసరటం దగ్గిరనుంచి మొదలెట్టి, నిలువెత్తు కట్ ఔట్లు పెట్టి దేవుణ్ణి కూడా  పూజించనంత  పూజించే    అధమ స్థాయికి వెళ్ళిపోయి, ఇది అభిమానం  కాదు  "పిచ్చి" అని నిర్ధారణకు వచ్చేట్టు చేసింది.

ఇదెంతవరకూ నిజమో కాని, తమ అభిమాన నటుడి సినిమాలకు అసలు ప్రేక్షకులు ఆదరించకపోయినా, తామే అన్ని ఆటల టిక్కెట్లూ కొనేసి, వందరోజుల వరకూ దేకించిన సందర్భాలు ఉన్నాయట. ఇదే నిజమైతే, ఇంతకన్నా దౌర్భాగ్యమైన స్థితి ఏ సినీ పరిశ్రమకూ పట్టకూడదు. చివరకు ఈ అభిమాన సంఘాలు ఎంతవరకూ వెళ్ళినాయి అంటె, ఒక్కొక్క హీరో పాత్రను శాసించే స్థాయికి వెళ్ళి సినిమా  కథల్లో ఉండాల్సిన సృజనాత్మకత మాయమై పోయి, సినిమా కథలో పాత్ర బదులు, ఆ హీరోనే దర్శనం ఇవ్వటం మొదలవ్వటమే కాకుండా, ఇంకా కొనసాగుతూ ఉండటం, తెలుగు సినిమా దురదృష్టం. ఈ విషయం మీద ప్రముఖ కార్టూనిస్ట్ శ్రీ "బాబు" వేసిన ఒక చక్కటి కార్టూన్.



సమీక్షా తత్వాన్ని ఆదరించకపోవటం: తెలుగు సినిమా వారు,సినీ సమీక్షకులను తమలో ఒకరిగా గుర్తించకపోవటం, పైగా వాళ్ళను శతృవులుగా పరిగణించటం, తెలుగు సినిమా దౌర్భాగ్యం. తమకు నచ్చని సమీక్షలు వ్రాసిన పత్రికలకు తమ సినీ ప్రకటనలే కాక, తమకున్న ఇతర పరిశ్రమలు/వ్యాపారాల ప్రకటనలు కూడ బందు చేసిన దురాచారం అలనాటి నుండి వస్తున్నదే. ఆపైన, మనకు పత్రికలు కూడా ఈ సినీ సమీక్షల మీద తగిన శ్రధ్ధ చూపలేదు. కారణం, ఇక్కడ కూడా వ్యాపార పరమైనదే. ఒక హీరో సినిమా గురించి నిజమైన సమీక్ష వ్రాస్తే, అతని అభిమానులు తమ పత్రికను కొనరేమో అన్న బెంగే దీనికి కారణం. అయినా, పత్రికలు తలా ఒక రాజకీయ పార్టీ గొడుగు పట్టేసిన ఈ రోజున, సినిమా వంటి అల్పమైన విషయంలో నిస్పక్షపాతంగా ఉండాలని అనుకోవటం దురాశే అవుతుంది. కొన్నాళ్ళు "విజయ" అనే పత్రిక వచ్చేది. అందులో కొద్దో గొప్పో సినీ సమీక్షలు బాగుండేవి, కొంత కాలం గుడిపూడి శ్రీహరి గారనుకుంటాను, మంచి సమీక్షలే వ్రాశారు. కాని ఈ రోజున, మనకు పత్రికల్లో సవ్యమైన సమీక్షలు అందించేవే లేవు. అసలు పత్రికలే ఒకటి రెండే అయినాయి. ఏతా వాతా చెప్పొచ్చేది ఏమంటే, కళారూపానికి గీటురాయి సద్విమర్శ, ఆ సద్విమర్శను, సవ్యంగా తీసుకుని తమ కళకు పదును పెట్టుకోవాల్సిన సినీ పరిశ్రమ, డబ్బులిచ్చి "బాగుంది" అనే సమీక్షలు వ్రాయించుకోవటం వంటి అనాగరిక చర్యలకు పూనుకుని, తామున్న కొమ్మను తామే నరుక్కున్నారు.

వడ్డాది పాపయ్య గారు దీపావళి "యువ" లో 
దశాబ్దాల క్రితం వేసిన  కార్టూన్

స్టెప్పుల గోల: ఆయనెవరో ఒక పెద్ద నటుడుట, ఈ స్టెప్పుల్ని కనిపెట్టాడుట, అదేదో వినోదానికి, వెరైటీగా ఉంటుందని, మొదలుపెడితే చాలా వెర్రి తలలు వేసింది అని ఆ నటుడు గారే దు:ఖించారు అని అభిజ్ఞ వర్గాల భోగట్టా. ఈ "స్టెప్పులు" గా చెలామణీ అయ్యే శారీరక కదలికలు కొత్తల్లో చాలా మృదువుగా ఉండి, సామాన్యంగా పాటలో ఉండే శ్రావ్యతతో బాటుగా దృశ్య పరంగా కూడా ఆ పాటను ఆనందించే అవకాశం ఎక్కువ చేసే ఒక "ట్రిక్" గా ఉండేది. కొన్ని కొన్ని పాటల్లో ఈ స్టెప్పులు బాగుండేవి కూడానూ. కాని రాను రాను, పాటల్లో పస తగ్గిపోయి, ఈ "స్టెప్పుల" వెర్రి ముదిరిపోయి, ప్రస్తత వికార రూపానికి వచ్చేసింది. వీటికి తోడు "మూక" పాటలు. అప్పటిదాకా మామూలు మనుషుల్లాగానే మాట్లాడుకున్న నాయకా నాయికలు, ఒక విచిత్రమైన ముఖ కవళికలు పెడతారు (అంటే పాట వస్తోంది అన్న హెచ్చరిక చేస్తారు) ఇక గుభీ గుభీ మంటూ శబ్దం మొదలు, హీరో వెనుక ఒక ఇరవై మంది, హీరోయిన్ వెనుక మరొక ఇరవై మంది, ఎవరో అదృశ్య మిలిటరీ సార్జెంటు డ్రిల్లు చేయిస్తున్నట్టుగా సొలుపుగా నిలబడటం, చేతులు అల్లల్లాడించటం, నడ్డి మామూలు మానవమాత్రులకు అసాధ్యమైన రీతిలో ఊపటం లాంటి విపరీతపు పనులు చేస్తూనే, ఆ హీరో - హీరోయిన్ ల వెంట పడుతూ వాళ్ళను ఏమిటో ఊహూ వెనక్కి లాగుతూ ఉంటారు. సామాన్యంగా ఇలాంటి మూక పాటల్లో సాహిత్యం సగటు ప్రేక్షకుడికి అర్ధం కాదు. ఎవరన్నా పాత రోజుల్లోలాగ హాల్లో ఒక బల్లేసుకు నిలబడి, మైకెట్టుకుని చెప్పాల్సిందే. ఈ మూక పాటలు ఏ దశకు చేరాయంటే, ఒక హీరో వెనుక ఏభై మంది మూక ఉంటే, మరొక హీరోకి అంతకు తక్కువ కాకుండా ఒక మంద ఎగురుతూ ఉండాల్సిందే . లేకపోతే ఆ హీరో అభిమానులు ఊరుకోరు. తమ అభిమాన హీరో వెనుక ఉండే మూక ఆవతలి హీరో వెనుక ఎగిరే వారికంటే  ఎక్కువ మందైతే, ఈ అభిమానులు ఆ మూకను లేక్కేసుకుని  హాయిగా ఉంటారు"ట". ఇదెక్కడి అభిమానమో గాని, చివరికి సినిమాల అధోగతికే కారణం అయ్యింది.

మూస నటన: తెలుగులో మిమిక్రీ కళ దాదాపు రెండు మూడు దశాబ్దాల పాటు (ఇప్పుడు ఈ కళా రూపం అంత ప్రాచుర్యంలో ఉన్నట్టుగా లేదు) విజయవంతంగా నడిచింది. దీనికి కారణం, ఆ రెండు మూడు దశాబ్దాల్లోనూ ఉన్న నటుల మూస నటనే కారణం. అదే డైలాగ్ డెలివరీ, చేసేది ఏ పాత్ర అయినా సరే, అదే మానరిజం, , వేలు చూపటం, ఒక పక్కకి ఒరగటం, ఒక చేత్తొ తన మెడే పట్టుకోవటం, స్టెప్పులు చేతకాకపోయినా, విపరీతపు పోకడలతో వంటి కాలి మీద గెంతటం, ఏ డైలాగు అయినా సరే ఎదుటివారిని నిలదీస్తున్నట్టుగా పొగరుగా ఖాండ్రిస్తూ  చెప్పటం వంటి విశేషాలు, మిమిక్రీ ఆర్టిస్టుల పట్ల వర ప్రసాదాలు అయ్యి, ప్రేక్షకులకు ఈ మిమిక్రీ ద్వారా మంచి హాస్యం అందింది. ఇటువంటి మూస నటన, నటుల నటనకు ఎంత మాత్రం దోహదపడలేదు. ఒక సినిమాలో అబ్బో బాగా చేశాడు అనుకునేసరికి, మరొక ఇరవై సినిమాల్లో అట్లాగే చెయ్యటం, అలా చెయ్యకపోతే, ప్రేక్షకులు చూడరని ఒక అపోహలో బతికెయ్యటం, వారి నటనా చాతుర్యపు పెరుగుదలను మేకు కొట్టి ఆపేసినాయి. ఇప్పటి నటుల్లో కూడా అలాంటి మూస పధ్ధతి నటన కనపడుతూనే ఉండటం, సినీ నటులు ఈ మూస దాటలేక పోతున్నరని చెబుతున్నది. 


డాంబికపు  బిరుదులు : 1960 లు వచ్చేప్పటికి సినిమా పరిశ్రమ దాదాపుగా ఇద్దరి మధ్యే నడిచింది అనే కన్నా నలిగిపోయింది అనవచ్చు. వీళ్ళిద్దరికీ కొద్దిగా వయసు మళ్ళుతున్నది  అనిపిస్తూ ఉండగా   మరొక ఇద్దరు వచ్చి చేరారు. వీళ్ళందరికీ విపరీతపు పోకడలతో అభిమాన సంఘాలు, వాళ్ళు చేసే అల్లరి ఎక్కువయ్యింది. వీటికి తోడు ఒక్కోక్కళ్ళకి డాంబికపు  బిరుదులు. ఈ విచిత్ర పదజాలంతో ఉన్న బిరుదులు వీళ్ళకి ఎవరన్నా ఇచ్చారో, వాళ్లకి వాళ్ళే తోడిగేసుకున్నారో తెలియదు కాని, ఇప్పుడు ఆ బిరుదుల లోని పదజాలం వింటూ వాళ్ళ నటన గుర్తుకు వస్తే  నవ్వు రావటం తప్ప మరే భావమూ కలగటం లేదు. 


అప్పట్లో ఒక సంఘటన చెబుతారు. ప్రసిద్ది చెందిన ఒక హిందీ నటుడు, మన తెలుగు ప్రాతం లో జరుగుతున్నా ఏదో ఒక ఫంక్షన్ కి వచ్చి, ఇక్కడి హీరోల బిరుదులు విని, బెదిరిపోయి, వీళ్ళు అఖిలాండకోటి బ్రహాండకోటి మొత్తానికి రకరకాల ఆధిపత్యం వహిస్తూ ఉంటే, హాలీవుడ్ లో ఉన్న నటులు, బాలీవుడ్ లో ఉన్న నటుల మాటేమిటి అని వాపోయ్యాడుట. అయ్యో ఫలానా ఆయన ఇలా అని బాధపడ్డాట అనుకోవటమే కాని, ఈ డాంబికపు బిరుదుల ఔన్నత్యాన్ని ఎవ్వరూ ప్రశ్నించిన  పాపాన పోలేదు. 



పాపం ఈ బిరుదుల గోల 1980 - 1990 లలో వచ్చిన హీరోలకు కూడా తప్పలేదు. వీళ్ళూ ఏవో కొన్ని పదజాలాలు తమ పేర్ల ముందో, తరువాతో తగిలించుకుని, మేమేమన్నా తక్కువ తిన్నామా అని ఊరుకున్నారు. ఆ తరువాతి తరం అంటే 2000 లో మొదటి దశాబ్దం దాటినా,ఆ పది సంవత్సరాల్లో వచ్చిన వాళ్ళు ఏమన్నా బిరుదులు "సంపాయించారా" అన్న విషయం మీద ఇదమిద్ధంగా తేలటం లేదు. 

పాటలు: సినిమాల్లో పాటలు అసలు ఎందుకు ఉండాలి అంటే నాటకాల్లో పద్యాలు ఉండేవి కాబట్టి అనే సమాధానం వస్తుంది. సినిమాల్లోకి వచ్చిన వాళ్ళకి, సినిమా వల్ల సంఖ్యాపరంగా ఇబ్బడి ముబ్బడిగా పెరిగిపోయిన ప్రేక్షకులకీ, పద్యాలు అంతగా వంటికి పడవు కనుక, పాటలే ఎక్కువగా వాడుకలోకి వచ్చాయని ఒక వాదన. ఏది ఏమైనా, సినిమాలో పాట అనేది, కథా పరంగా ఉన్న అతి కొద్ది రోజులు పోయి, చివరికి ఈనాడు. సినిమా విడుదలకు ముందు ఆడియో విడుదల అనే ఒక లాంచనానికి బలైపోయింది. ప్రతి వాడూ మా ఆడియో అద్భుతం అనేవాడే. అలా అన్నవాణ్ణి దబుక్కున వడేసి పట్టుకుని, ఏరా నీ సినిమాలో ఉన్న పాటకు అర్ధం ఏమిటిరా అంటే, గుడ్లు మిటకరిస్తాడు కాని చెప్పలేడు. అర్ధం అంటూ ఉంటే కదా చెప్పటానికి. అలా అని అన్ని పాటలూ అలా ఉన్నాయని కాదు. సామాన్యంగా 90 శాతం పాటలు అదే కోవకు చెందినవి. వీటికి తోడు డబ్బింగ్ సినిమాలకు తెలుగులో పాటలు ఆ తమిళ సినిమా పెదవుల కదలికకు సరిపొయ్యే పదాలను పెడుతూ వ్రాసే అలవాటులో పడ్డాక, సాహిత్య పరంగా మంచి పాటలు మృగ్యం అయిపోయి, ఎప్పుడో ఒకటో అరో అలా మెరిసి పోతూ ఉంటాయి. 1970 లలో చాలా సార్లు పాట వస్తే చాలు కొంతమంది దబుక్కున లేచి బయటకు వెళ్ళిపోయి, పాట అయిపోయినాక (కొండకచో, సిగిరెట్ కంపు కొట్టుకుంటూ) తిరిగి వచ్చే వాళ్ళు. అప్పటి పాటలకే వాళ్ళు అంత హింస పడి ఉంటే, ఇప్పుడు వస్తున్న పాటలు చూడవలసి వస్తే ఏమైపోతారో కదా!


పోటీ సినిమాలు: అబ్బో!  ఆయన్ను పెట్టి ఫలానా కథతో సినిమా మొదలు పెడతారుట అనుకునేప్పటికి మరొకాయనకు సంబంధిచిన మనుషులకి అది వారి పరువుకు సంబంధించిన విషయం అయిపోయి, ఏమైనా సరే ఆవతలి హీరో సినిమా విడుదల సమయానికి, మనమూ మరొక సినిమా తియ్యాలి అన్న దుగ్ధ ఎక్కువైపోయి, సినిమాలో ఉండాల్సిన సృజనాత్మకత క్రమంగా నశించింది. ఇప్పుడిప్పుడే వస్తున్న కొద్దిమంది యువ దర్శకులు ఈ మూసల్ని పగలగొట్టుకుని మంచి సినిమాలు తీసే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. ఇదొక సంతోషించతగ్గ విషయం. కాని అలా వస్తున్న సినిమాల శాతం అతి కొద్ది.

బలవంతపు హాస్యం: సినిమాల్లో పాటల్లాగానే, హాస్యం అనేది కూడ ఉండవలసిన దినుసుల్లో ఒకటని ఒక మూఢాచారం.ఆ సినిమా ఎట్టిదైనా సరే, విషయం ఏమైనా సరే, హాస్యం అనేది ఉండి తీరాలి అనేప్పటికి, కథా పరంగా కాకుండా, కృత్రిమంగా మధ్యమధ్యలో వచ్చిపొయ్యే కామేడీ ట్రాక్‌ల గోల ఎక్కువై పోయింది. కొన్ని కొన్ని సార్లు, అసలు కథ కన్నా ఈ కామేడీ ట్రాకే ప్రేక్షకులకి ఎక్కువగా నచ్చి, వాటివల్లే సినిమా ఆడిన సందర్భాలు లేకపోలేదు. కాని హాస్యం అనేది కథలో సహజంగా ఉండాలి, అలా ఉంటెనే నప్పుతుంది. ఏదో మనం పెట్టే సినీ హింసకు ప్రతిఫలంగా, పాపం ప్రేక్షకుణ్ణి కనీసం నవ్వేట్టుగానైనా చేద్దాం అన్నట్టుగా అయిపోవటం శోచనీయం. 1970 లలో అలనాటి హాస్య నటులు అందరూ ఒక్కరొక్కరే దాటి పోవటంతో ఒకరిద్దరే ఈ హాస్యపు "బరువు" మోశారు. పాపం వాళ్ళు మటుకు ఎంతకాలమని చేస్తారు. ఒకాయన అకాల మరణం పొంది, రాజమండ్రిలో ఈ మధ్యనే విగ్రహ రూపం పొందాడు, మరొకాయన పూర్ణాయుష్కుడై, చివరి వరకూ నటిస్తూ, కాలవశాన పైలోకాలకి వెళ్ళిపొయ్యాడు. రాజ బాబు హాస్యమే చేశాడు, ఒకటి రెండు సినిమాల్లో హీరోగా కూడా చేశాడు. కాని అల్లు రామలింగయ్య, హాస్య నటుడి నుంచి, విలన్, విలన్ పక్క మనిషిగా ప్రమోట్ అయ్యినా, ఆయన మీద హాస్యం రుద్దుతూనే ఉండి, ఆయనకు కూడా విసుగెత్తి  ఒకే రకమైన హాస్యాన్నే అభినయించేట్టుగా చేశారు, ఆయా దర్శకులూ, నిర్మాతలూ. ఇదంతా కూడా ప్రేక్షకులకి "ఇదే" నచ్చుతుంది అనే అపోహ వల్ల. ఈ అపోహలనుంచి సినీ పరిశ్రమ బయట పడాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉన్నది.


ఒక్కే ఆట సినిమాలు: చాలా కాలం రోజూ మూడు ఆటలు, పందుగలకు ఆదివారాల్లో నాలుగు ఆటలు అనేది ఒక మంచి ఆచారంగా ఉండేది. ఈ ఆచారం, 1970 ల వరకూ కొనసాగింది. మ్యాటినీ అంటే మధ్యాహ్నం దాదాపు మూడు గంటలకు మొదలయ్యేవి. అంతకు ముందు పండుగలకూ, ఆదివారాలకే పరిమితమైన నాలుగవ ఆట, పొద్దున్న తొమ్మిది తొమ్మిదిన్నర నుంచి పదకొండు పదకొండున్నర కు ఎగబాకి, ప్రతి రోజూ ఉండటం మొదలయ్యింది. పైగా ఈ పదకొండు గంటల ఆటకు, వేసిన సినిమా ప్రతి రోజూ ఒక్కటే ఆట. ఈ ఆటకు జనాదరణ బాగుండటంతో, చాలా భాగం డబ్బింగ్ సినిమాలు, ఇంకా పేరు తెచ్చుకోని నటుల సినిమాలు ఈ పదకొందు గంట ఆట పాలన పడేవి. వాటికీ డబ్బులు రావటం వల్ల, అవి కూడా  గొప్ప సినిమాలే  అన్న ఒక నమ్మకం ఏర్పడి, అదొక మూసగా కూడ తయారయ్యింది.

స్లాబ్ సిస్టం: చాలా కాలం, సినిమా హాల్లో ఎన్ని టిక్కెట్లు అమ్ముడుపోతే అన్ని టిక్కెట్ల వరకే వినోదపు పన్ను ఉండేది. దీనివల్ల హాలువాళ్ళు సేల్స్ టాక్స్ అధికార్లు అవినీతికి పాల్బడి, ప్రభుత్వానికి వెళ్ళవలసిన పన్ను, వాళ్ళె పంచుకునే వారు. అటువంటి అవినీతిని, కఠినమైన శిక్షలు వేసి ఆపవలసినది పోయి,  స్వతహాగా సినీ నటుడైన ఒక ముఖ్య మంత్రి గారు, "స్లాబ్ సిస్టం" మొదలు పెట్టారు. దీనివల్ల, సినిమా హాల్లోకి వచ్చిన ప్రేక్షకుల సంఖ్యకు సంబంధం లేకుండా, ఆయా హాళ్ళల్లో ఉన్న సీటింగ్ కెపాసిటీని బట్టి, హాలు నిండినా, ఒక్క టికెట్టు అమ్ముడవకపోయినా సరే, మొత్తం హాలు కెపాసిటీని అనుసరించి టాక్సు హాలు వాళ్ళు కట్టాల్సి వచ్చింది. దీనివల్ల వాళ్ళ రోజువారీ ఖర్చు ఒక్కసారిగా అమాంతం పెరిగిపోయింది. పూర్వం, కరెంటు ఖర్చు, సిబ్బంది జీతం వస్తే చాలు సినిమా నడపగలిగే వారు. అలాంటిది, మొత్తం టాక్సు కట్టాలిసి వచ్చేప్పటికి, గిట్టుబాటు కాక, కలెక్షన్ కొద్దిగా తగ్గినా సరే, ఆ సినిమా ఎత్తేయటం మొదలు పెట్టారు. దీనివల్ల, ఏమైనా సరే హాలు నిండుగా కనీసం మూడు నాలుగు వారాలు ఆడేట్టుగా సినిమాలు తియ్యవలసిన పరిస్థితి వచ్చింది. ఈ పరిణామం, సినిమా తీసే పధ్ధతినే మార్చేసి, సినీ కళా రూపాన్ని, కళకు దూరంగా నెట్టేసి, పూర్తి నేల బారు సినిమాలు రావటం మొదలయ్యింది. ఇటువంటి దుర్మార్గపు టాక్స్ నిబంధనలు ఉన్నప్పుడు కూడ మంచి సినిమాలు తీసిన వాళ్ళు లేకపోలేదు. వాళ్ళకి సినీ పరిశ్రమ ఎప్పటికీ ఋణపడి ఉండాలి. కాని మొత్తం మీద స్లాబ్ పధ్ధతి , సినిమా పరిశ్రమకు చేసిన కీడు మరింకే పరిణామమూ చెయ్యలేదు.



ప్రేక్షకులను తక్కువగా అంచనా వెయ్యటం: మన దర్శక నిర్మాతలకు ప్రేక్షకులు అంటే చాల్ల తక్కువ అభిప్రాయం. వాళ్ళకు క్లిష్టమైన మలుపులు ఉన్న కథలు అర్ధం కావు అని ఒక నిర్ధిష్టమైన అభిప్రాయం. అందుకని, మన సాహిత్యంలో ఉన్న అనేక ఆణి ముత్యాలు సినిమాలుగా మలచబడలేదు. తమ కంటితో తెర మీద జరుగుతున్న చూస్తున్నా కూడా ప్రేక్షకులు అది అర్ధం చేసుకోలేరని ఒక అలోచన కూడా వాళ్ళకు ఉండటం వల్ల, అక్కడ జరుగుతున్నదే, ఒక పాత్ర చేత పలికిస్తారు. ఇటువంటి లేకి చేష్ట వల్ల సినిమా చూస్తుంటే ఉండాల్సిన ఆనందం, వినోదం తగ్గిపోయి, చాలా మంది సినిమాల వైపు చూడటం మానేశారు.


సినిమా హాళ్ళ కొరత ఎన్ని సినిమాలు తీసినా వాటిని చూపించటానికి సినిమా హాళ్ళు ఉండాలి. ఉన్నాయి, మనకు ఎవరికీ లేనన్ని సినిమా హాళ్ళు ఉన్నాయి. డజన్ల కొద్దీ సినిమా హాళ్ళు స్లాబ్ సిస్టం వల్ల ఫంక్షన్ హాళ్ళుగా రూపాంతరం చెందినా, ఇప్పటికీ మనకు అసంఖ్యాకమైన హాళ్ళు ఉన్నాయి. కాని ఆ సినిమా హాళ్ళన్నీ అతి కొద్ది మంది అధీనంలోనే ఉండి వాళ్ళు తీసే సినిమాలే చూపించవలసిన దుస్థితిలో పడిపోయాయట. దీనివల్ల ఎవరన్న కొత్త నిర్మాత సినీ ప్రపంచంలోకి అడుగుపెట్టి, ఒక మంచి సినిమా తీసినా సరే, ఆ సినిమా విడుదల చేసుకోవటం గగనం అవుతున్నది. దీనివల్ల అభిరుచి ఉన్న కొత్త నిర్మాతలు, కొత్త దర్శకులు ధైర్యంగా సినీ పరిశ్రమకు వచ్చి, మంచి చిత్రాలు అందించే అవకాశం పోతున్నది.


టెక్నాలజీని సవ్యంగా వాడుకోలేని స్థితి: ఏమయ్యా హాలీవుడ్ తరహాలో సినిమాలు ఎందుకు తియ్యలేకపోతున్నారు అని 1970 లలో అడిగితే, "ఆ వాళ్ళకు ఉన్న సాకేతిక పరిజ్ఞానం, మనకేది" అని చప్పరించే వాళ్ళు . 1960ల్లో బెన్ హర్ సినిమా తీసేప్పటికి, టెన్ కమాండ్ మెంట్స్ తీసేప్పటికి వాళ్ళకు ఉన్న సాకేతిక పరిజ్ఞానం ఎంత. అంతకు మించి ఉన్నదే మనకు ఈ రోజున. అవ్వి వాడి మన కథల్ని చక్కగా తీస్తున్నారా? ఒక్క జానపద సినిమాలో యుధ్ధం సీను సవ్యంగా తియ్యరు, ఊరికే డిప్పలు నెత్తిన పెట్టుకున వాళ్ళు కత్తుల్లాంటివి పట్టుకు అటూ ఇటూ పరిగెట్టటమే. రధాలు సామాన్యంగా నడవ్వు, నడిచిన  ఆ  వంద గజాలు కూడా ఊగుతూ ఊగుతూ పోతాయి. విచిత్రం ఏమంటే, మన తెలుగు సినామాల్లోనే 1950లు 60ల్లో తీసిన సినిమాల్లో చూపించిన అద్భుత దృశ్యాలు ఇవ్వాళ్టి దర్శకులు తియ్యగలరా అనిపిస్తుంది. ఎప్పటికప్పుడు . 


సినీ కథా కాలం: 
సినీ కథా కాలం ఎప్పటికప్పుడు ఆ తీసే రోజుదే (సాంఘికాలవరకూ). ఒక్కటంటే ఒక్క సినిమా 1930లు 40ల నేపధ్యంలో తీసినవి లేవు. సినిమా 2011 లో  తీస్తుంటే కథ ప్రకారం, హీరో తాత 1950 లో కథాంశం ప్రకారం చేసిన పనులు చూపించటం అనేది ప్రయత్నించటం అన్న మాటే లేదు. ఏదో ఒక పాత్ర చేత ఆ  కథంతా సంభాషణా పూర్వకంగా చెప్పేసి చేతులు దులుపుకోవటమే!   ఒక వేళ సినిమాలో పాత కాలం అంటే , బుట్ట జాకెట్లు, పాత పెంకుటిళ్ళు, పాత కుర్చీలు, పాత మొడల్ కారొకటి పట్టుకు ఊరేగటమే కాని, పాత కాలం సృష్టి చెయ్యలేని అశక్యత అలుముకుని ఉన్నది. దీనికి కారణం, అంత శ్రమపడాల్సిన పనేమిటి? ఈ మాత్రం చూపిస్తే చాలులే అన్నటువంటి తెంపరితనం. చేతకాక కాదు, ఎందుకు అనవసరపు ఖర్చు అని. కాని మళ్ళీ అదే నిర్మాతలు, పాటలను చరణానికో దేశంలో తీస్తారు. అదే  విచిత్రం. ఒక వందేళ్ళు పోయినాక, ఇప్పుడు వస్తున్న సినిమాలు అప్పటి వాళ్ళు చూస్తే మన గురించి ఏమనుకుంటారో కదా అని భయం వేస్తుంది. ఇప్పటి సామాజిక పరిస్థితి, మనుష్యుల మానసిక స్థితి, ఈ సినిమాలతో అంచనా వేస్తే, ఎంతటి అబధ్ధం ప్రచారంలోకి వస్తుందో కదా. 


ఎం బి ఎం ప్రసాద్ గారు ఇదే విషయం మీద, వరల్డ్ రేడియో నెట్ వర్క్ లో "పడకుర్చీ కథలు" శీర్షికలో మన సినిమాల్లో చరిత్ర పరంగా ఎన్నెన్ని తప్పులు వస్తున్నాయో ఎత్తి చూపుతూ, రాబొయ్యే తరాలు ఇదే గొప్ప నిజమని నమ్ముతారని బాధ పడ్డారు. ఆయన  అభిప్రాయం   వారి  గొంతులోనే వినండి:

 

ప్రేక్షకుల పాత్ర: మనకు సవ్యమైన సినిమాలు రాకపోవటానికి ముఖ్య బాధ్యత వహించల్సినది ప్రేక్షకులే. హీరో వర్షిప్ ఎక్కువైపోయి, తమకు ఇష్టమైన హీరో ఎటువంటి చెత్త చేసినా చూసేసి వంద రోజులు ఆడిస్తే మంచి సినిమాలు ఎక్కడ నుంచి వస్తాయి!? ప్రేక్షకుల అభిరుచి రోజు రోజుకీ మారిపోయి, ఏదో కాలం గడవటానికి సినిమాగానే ఉన్నది కాని, మంచి వినోదం పొంది, ఆ వినోదం వల్ల మానసిక ఆనందం పొందాలన్న ఆలోచన చాలా కొద్ది మందికి ఉండటం కూడా మంచి సినిమాలు రాకపోవటానికి ఒక ముఖ్య కారణం.




ఏది ఏమైనా, ఎనభై ఏళ్ళు పూర్తి చేసుకున్న సందర్భంగా, తెలుగు సినిమా మంచి పరిణితి పొందాలనీ, మంచి సినిమాలు తీసి, దేశం మొత్తంలో అగ్రగామి కావాలని మనకి ఉంటుంది. కాని వాళ్ళకు ఉండద్దూ! 

*********************

"బాబు", వడ్డాది పాపయ్య గార్ల కార్టూన్లు కాక(వారి సంతకాలు ఉన్నాయి వాటిమీద) మిగిలిన కార్టూన్ల బొమ్మ వేసినాయన ఎవరో తెలియదు. ఆ అజ్ఞాత ఆర్టిస్టుకు ధన్యవాదాలు.  ఏ పి  ప్రెస్ అకాడమీ వారు ఉంచిన పాత పత్రిక ప్రతులు (ఆంధ్ర పత్రిక 1972లో)నుండి  ఈ కార్టూన్లు గ్రహించబడినవి. శ్రీ బాబు గారికి, వడ్డాది పాపయ్య గారికి కృతజ్ఞతలు, ధన్యవాదాలు. ఏ పి  ప్రెస్ అకాడమీ వారికి అనేక ధన్యవాదాలు. పాత పత్రికలూ ఎంతో శ్రమకోర్చి అందుబాటు లోకి  తీసుకువచ్చారు.  

 *********************

కొంత కాలం క్రితం, ఇదే బ్లాగులో, ప్రముఖ రచయిత "చలం" గారు విజయవాడలో ఒక సినిమా హాలు పక్కనే కాపురం ఉండి అప్పట్లో వచ్చిన ఒక సినిమా (1950 దశకం అయ్యి ఉండాలి)  రోజూ విని (చూసి కాదు), వ్రాసిన ఆయన భావాలు ప్రచురించటం  జరిగింది.  ఆసక్తి ఉంటే ఈ కింది లింకు నొక్కి చదువ వచ్చు;

చలం గారి సినీ సమీక్ష

సినిమా ట్రైలర్

తెలుగు సినిమా చరిత్రలో ట్రైలర్లు బహు తక్కువ. అతి కొద్ది సినిమాలకు ట్రైలర్లు తయారు చేసి చూపించారు. పాత సినిమాలకైతే ట్రైలర్ అనే మాట ఉన్నట్టు నాకు తెలియదు. ఎప్పుడన్న ఓ పాత సినిమా తదుపరి రాబోతుంటె, ఆ సినిమాలో ఒక పాటో ఒక హాస్య సన్నివేశమో కొద్దిగా చూపిస్తూ, స్లైడ్ వేసేవారు(నేను వరంగల్లులో పని చేశేప్పుడు అక్కడ థియేటర్లలో ఈ సాంప్రదాయం గనించాను) ఫలానా సినిమా ఈ హాల్లోకే రాబోతొందని. సామాన్యంగా మనం ఒక తెలుగు సినిమా చూస్తుండగా మరొక రాబొయ్యే సినిమా ట్రైలర్ చూపించటం అనే ప్రక్రియ, ఆనవాయితీ మన తెలుగు సినిమా చరిత్రలో లేనేలేదు.

కానీ ఆంగ్ల సినిమాలు చూశే వాళ్ళందరికీ తెలుసు, ఒక ఆంగ్ల సినిమాకి వెడితే అక్కడ ఎన్నెన్ని సినిమాల ట్రైలర్లు చూపిస్తారో! ఒక్కోసారి ఇంటర్వెల్ దాకా కూడా ట్రైలర్లతో కాలం గడిపేసి, ఇంటర్వెల్ తరువాత అసలు సినిమా మొదలు పెట్టటం కూడా జరిగేది. దీనికి కారణం, మనం మూడేసి గంటల సుదీర్ఘ సినిమాలకు అలవాటుపడ్డవాళ్ళం కనుక, ఆంగ్ల సినిమాలు సామాన్యంగా నిడివి తక్కువగా, అంటే మహా ఐతే గంట-గంటా పదినిమిషాలకు మించకుండా ఉండటం వల్ల, ప్రేక్షకుడు తానిచ్చిన డబ్బులకి పూర్తి వసూలు కాలేదని బాధపడి తమ థియేటర్లకు మళ్ళీ రాడేమోనని, బీతిల్లి, ఆయా థియేటర్ల యాజమాన్యం చేసిన ఏర్పాటే తప్ప మరొకటి కాదు.

ఏతా వాతా చేప్పేది ఏమంటే, ఆంగ్లంలో అనేకానేక ట్రైలర్లు చూసి, మళ్ళీ ఆ సినిమాలు చూడటానికి వెళ్ళి, అలా వెళ్ళినప్పుడు, మరిన్ని ట్రైలర్లు చూసి, అందులో సినిమాని చూడటానికి మళ్ళీ మళ్ళీ వెళుతూ, దాదాపుగా మా కాలేజీ జీవితం యావత్తూ వారానికి మూడు సినిమాలుగా నడిచింది. పాకెట్ మనీ దాదాపు అంతా విజయవాడ లీలా మహల్, నవరంగ్ టాకీస్ అప్పుడప్పుడూ ఊర్వసీ,మేనకల(థియేటర్లే సుమండీ) పరమయ్యింది.

కాని ఇక్కడొక సులువున్నది, తెలుగు సినిమాకి నేల క్లాసుకు వెళ్ళలేని నేను, ఈ హాళ్ళల్లో నిర్మొహమాటంగా నేల క్లాసు (అంటే సీట్లే ఉండేవి కాకపోతే తెరకు దగ్గరగా ఉండేవి) తీసుకుని హాయిగా సినిమా చూశేవాణ్ణి. అక్కడ కూడ మన లాంటి మధ్యతరగతి యువరాజులే ఉండే వాళ్ళు కాని అసలు సిసలైన నేల క్లాసు భటులు ఉండేవాళ్ళు కాదు.

ఫొటో శ్రీ తిరుమల రామచంద్ర గారు రచించిన మరపురాని మనీషులు పుస్తకం నుండి

అప్పుడప్పుడూ ప్రముఖ రచయిత శ్రీ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారు కూడ అదే హాల్లో (లీలా మహల్) బాల్కనీలో సినిమా చూస్తూనో, పైనుంచి కిందకు దిగుతూనో కనిపించేవారు. ఆయన సినిమాకి వస్తే సరాసరి తన సీట్లో కెళ్ళి కూచోవటమే. హాలువాళ్ళకి ఆయన బాగా తెలుసు కనుక, ఆయన ఏ సీట్లో కూచున్నారో గమనించి, ఆ నంబరు కల టిక్కెట్టు తీసికెళ్ళి ఆయనను వినయంగా అందిస్తే, ఆయన వెంటనే డబ్బులు ఇచ్చేసేవారట,

సరే ఈ విషయాలన్నీ ఎందుకు చెబుతున్నాని అనుమానం రావచ్చు. నిన్న బ్రిటిష్ లైబ్రరీ పుణ్యమా అని, ఆంగ్ల సినిమాలలో పురాణ గాథ ఐన "టెన్ కమాడ్‌మెంట్స్" (Ten Commandments) సినిమా కలెక్టర్స్ ఎడిషన్ దొరికింది. 1956 లో తీయబడ్డ ఈ సినిమాని మళ్ళి 1989 లో రీ మాస్టర్ చేసి, అద్భుతమైన క్లారిటీలో రెండు డి వి డిలుగా విడుదల చేశారు.

రెండు డి వి డి లు కదా, ఆ సినిమా తీస్తున్నప్పటి విశేషాలు, అలనాటి నటీ నటులతో ఇంటర్వ్యూలు వగైరా ఉంటాయని ఉబలాటపడి తెచ్చాను. కాని తీసి చూస్తే రెండు డి వి డి లు సినిమానే. సినిమా అంత పెద్దది (మూడు గంటల పైనే ఉన్నది) కొంత ఆశా భంగమైనా, ఎప్పుడో చిన్నతనంలో చూసిన సినిమా మళ్ళీ నిన్న రాత్రి హాయిగా చూశాను.

కాని రెండో డి వి డిలో నేను ఇప్పుడు చెబుదామనుకున్న విశేషం దాగి ఉన్నది. ఆ డి వి డిలో మూడు ట్రైలర్లు ఇచ్చారు. మొదటి సారి విడుదలైనప్పుడు 1956 లో సినిమా తీసిన సిసిల్ డి మెల్లో వ్యాఖ్యానంతో, 1966 లో మళ్ళి విడుదలైనప్పుటి ట్రైలర్, రీ మాస్టర్ తరువాత 1989 లో వడుదలైనప్పటి ట్రైలర్. చివరి రెండూ తూ తూ మంత్రంగా వచ్చిన ట్రైలర్లే కాని, మొదటి ట్రైలర్లో విశేషం ఉన్నది. ఆ ట్రైలర్ 9 నిమిషాలకి పైగా ఉన్నది, సిసిల్ డి మెల్లో అనేక విషయలు చెబుతారు. చూడండి ఆ మొదటి ట్రైలర్ ఈ కింది ప్లెయర్లో.

సినిమా ట్రైలర్ కదా, కాపీ రైట్ సమస్య ఉండదని ఇక్కడా ప్రచురిస్తున్నాను. దీనివల్ల సినిమాకి ప్రచారమే కాని నష్టం ఉండదని నా భావన.

ఈ విధంగా తెలుగులో, ఏ సినిమాకన్నా దర్శకుడు వివరిస్తూ ట్రైలర్ ఉన్న సినిమా ఉన్నదా అన్న విషయం సినీ పండితులు చెప్పగలరు.

మాకు నమ్మకం లేదు దొరా!...చక్కటి నటన..ఎవరీ నటుడు

శేఖర్ కమ్ముల తీసిన లీడర్ సినిమాలో టేకింగ్ చాలా బాగున్నది. దాదాపు ప్రతి సీనూ సహజంగా జరుగుతున్నట్టుగా తెరకెక్కించటంలో దర్శకుడు కెమెరామాన్ కృతకృత్యులయ్యారు. నిన్న "మా టి వి" చానెల్ల్ లో వాళ్ళు వేసే అసంఖ్యాక ప్రకటనలను స్కిప్ చేస్తూ ఓపికగా మరొక్కసారి చూశాను. ఈ సినిమాలో నాకు అన్నిటికన్నా నచ్చిన సీను. ముఖ్యమంత్రి తన పదవి కాపాడుకోవటానికి, మునుస్వామి గ్రూప్ కు చెందిన ఎం ఎల్ ఏ కొడుకు, తమ పల్లెలోని ఒక అమ్మాయిని రేప్ చేసి ఆపైన ఆ అమ్మాయిని చంపేసిన వాణ్ణి వదిలెయ్యటానికి ఒప్పుకుంటాడు. ఆ తరువాత ఆ అమ్మాయి తండ్రి చెల్లెలు ముఖ్య మంత్రి దగ్గరకు, తమ ఊరు వెళ్ళిపోతామని చెప్పటానికి వస్తారు. కాని సినిమాలో వీళ్ళిద్దరూ ముఖ్యమంత్రి రక్షణలో ఉన్నారా? లేదా ముఖ్యమంత్రికి తమ నిరసన తెలియచెయ్యటానికి అప్పుడే వచ్చారా, అప్పటిదాకా ఎక్కడ ఉన్నారు, ఇలాంటి విషయాలు ఎస్టాబ్లిష్ కాలేదు లేదా నేను మిస్ అయ్యానా?



ఏది ఏమైనా, ఆ సీన్లో తండ్రి పాత్ర ధరించిన నటుడు అద్భుతంగా నటించారు. ఆయన కంఠస్వరం గంభీరంగా ఉన్నప్పటికి కూడా, దీనత్వాన్ని, అసహాయతనూ చక్కగా పలికించారు. ఆ నటుని చేత పలికించిన మాటలు, ఆ నటుని చక్కటి నటనతో నిగ్గుతేలి తూటాల్లా పేలి అప్పటివరకూ ముఖ్య మంత్రి అయ్యి ఏదో తనకు తోచిన పధ్ధతిలో తికమకగా నడుస్తున్న లీడర్ ను ఒక ఎక్కుబెట్టిన బాణంలా తయారు చెయ్యటానికి దర్శకుడు అద్భుతంగా వాడుకున్నారు.

వీడియో కనపడటానికి ఎక్కువ సమయం పట్టవచ్చు. ఈ ఆడియో ఫైల్ వినండి:

ఆ నటుని పేరు తెలిసిన వారు దయచేసి చెప్పగలరు.

ఒక అద్భుత వెబ్ సైట్ - మహానటి సావిత్రి వెండి తెర సామ్రాజ్ఞి

తెలుగు చిత్ర ప్రపంచంలో ఏ నటీమణీ తెచ్చుకోలేని పేరు "సావిత్రి" తెచ్చుకున్నారు. తన నటనతో ఎందరో ఔత్సాహిక నటీ నటులకు స్ఫూర్తినిచ్చారు. తెలుగునాట సావిత్రి అభిమాని కాని వారెవ్వరు!

ఈ మధ్యనే అలనాటి నటి సావిత్రి స్మృత్యర్ధం తపాలా వారు ఒక చక్కటి స్టాంపు విడుదల చేశారు. ఆస్టాంపును తాను వ్రాసిన ఉత్తరం ఉంచిన కవరుకు అంటించిన ఒక అభిమాని తన ఉత్తరంలో వ్రాసినవిశేషం చూడండి

"మహారాజశ్రీ…. గారికి నమస్కరం ఇక్కడంతా క్షేమం. మీ క్షేమ సమాచారం తెలుపగలరు. మహానటి సావిత్రి పేరు మీద ఓ తపాలా బిళ్ల విడుదలైంది. ఈ సారి నుంచి ఉత్తరం చించేటప్పుడు స్టాంపు జాగ్రత్త!"

భవదీయుడు….

ఈ ఉత్తరం పోస్టు చేసాక ఆ పోస్టాఫీసులో సిబ్బందికి వచ్చిన మహా కష్టం ఒకసారి పరికించండి:

"పోస్టు మాస్టారు బాబాయిగారికి పెద్దచిక్కే వచ్చిపడింది. తపాలా ముద్రేసి, అందాల చందమామ మొహానికి మసి పూయడానికేమో మనసొప్పుకోదు. ముద్రలేకుండా బట్వాడా చేద్దామంటే తపాలశాఖ ఒప్పుకోదు. నిధి చాల సుఖమా, రాముని సన్నిధి చాల సుఖమా అన్నంత డైలమా.

మాస్టారి కష్టం చూసి, ఏలోకాల్లోనో ఉన్న ( ఏ లోకాలో ఏమిటి స్వర్గమే, దేవత లుండేది అక్కడేగా) మహానటి సావిత్రి నవ్వుకుంటూ ఉంటుంది. ‘’ మాయాబజార్ లో లక్ష్మణకుమారుడి అమాయకత్వాన్ని చూసి నవ్వే మాయా శశిరేఖలా

సావిత్రి గురించి చెప్పుకోడానికి ఏమీ మిగల్లేదు. చెప్పాల్సిందంతా చెప్పేశారు. రాసుకోడానికి ఏమీ మిగల్లేదు రాయాల్సిందంతా రాసేశారు. అయినా ఊరుకుంటామా, అందులోనూ సావిత్రి పేరు మీద స్టాంపు విడుదల చేస్తున్నారాయె."

పైన కోట్స్ లో ఉన్న మాటలు ఏవీ నావి కావు. ఒక చక్కటి వెబ్ సైటులోంచి తస్కరించి ఇక్కడ వ్రాసినవి.

మనకు తెలిసిన నటి సావిత్రి గురించిన అనేక విశేషాలు, ఆడియోలు, వీడియోలు అన్ని కలిపి ఒక్క చోటనే దొరికితే ఎంత బాగుంటుంది అనిపిస్తుంది కదూ! సరిగ్గా అటువంటి వెబ్ సైటు ఈ రోజు నాకు దర్శనమిచ్చింది. అందులో ఎన్నెన్ని విశేషాలు ఒక్కటా రెండా....

• సత్తెనపల్లిలోసావిత్రి విగ్రహం

• సావిత్రి బాల్యం నుండి నిర్యాణం వరకూ ఎన్నెన్నో ఫోటోలు
  
• సావిత్రి నిర్వహించిన జనరంజని ఆడియో, ఆవిడతో ఇంటర్వ్యూ ఆడియో
  
• మరెన్నో వీడియోలు
  
• ఆవిడ గురించి వ్రాసిన పుస్తక వివరాలు
• ఎప్పుడో పాఠకులకు ఇచ్చిన సమాధానాలు
• సావిత్రి చేతి వ్రాత

ఇలా ఎన్నో ఉన్నాయి
నిన్ననే ఒక ఆలోచన వచ్చింది సావిత్రి గళంలో ప్రత్యెక జనరంజని వింటూ ఆవిడ ఫోటోలను చూస్తూ ఉంటే ఎలా ఉంటుంది. ఆ విధంగా ఒక ప్రత్యెక స్లైడ్ షో చేద్దామనిపించి, ఫోటోల కోసం వెబ్ లో గాలిస్తున్నాను. ఆ గాలింపులో సావిత్రి ఫోటోల బంగారు గని దొరికింది. దొరికిందే కదా అని మన దగ్గరే ఉంచుకుంటే ప్రయోజనం ఏమున్నది! అందరికీ తెలియాలి. అందుకే నా బ్లాగులో వివరాల ప్రచురణ.
ఆ అద్భుత వెబ్ సైటు చూడాలని ఉన్నదా. ఆలశ్యం లేకుండా ఈ కింది లంకె నొక్కండి

మహానటి సావిత్రి వెండి తెర సామ్రాజ్ఞి(క్లిక్ హియర్)

.

కోడలు దిద్దిన కాపురం - సెన్సార్ విశేషాలు

అది 1970 సంవత్సరం. ఎన్ టి రామారావు తీసిన కోడలు దిద్దిన కాపురం సినిమా సెన్సార్ సభ్యులకు ప్రదర్శించబడుతున్నది. ఇంటర్వెల్ సమయంలో అందరూ బయటకు వచ్చారు. కాని సెన్సార్ సభ్యులలో కొంతమంది చాలా కోపంగా ఉన్నారు. "ఈ సినిమాని బాన్ చెయ్యాలి" అని కేకలు కూడ వేశారు. ఇది చూసిన నిర్మాత తరఫున వెళ్ళిన రుక్మాంగదరావుగారు కంగారుగా ఎన్ టి ఆర్ కు ఫోన్ చేశారు.

సరే మర్నాడు నిర్మాత గారు సెన్సార్ ఆఫీసుకు వెళ్ళాలి. సెన్సార్ వారు సినిమాలో వారు విధించిన కట్లు తెలియచేస్తారు. అప్పటికే విషయం తెలుసుకున్న ఎన్ టి ఆర్, తాను వెళితే వెంటనే జవాబు చెప్పి తీరాలి కనుక తన బదులుగా దర్శకుడు శ్రీ యోగానంద్ మాటల రచయిత శ్రీ డి వి నరసరాజు లను పంపారు.

సెన్సార్ అధికారులు, సెన్సార్ కమిటీ సభ్యులు పెట్టిన అభ్యంతరం వీరికి విశదపరిచారు. ఏమిటి అభ్యంతరం? సెన్సార్ వారి నిబంధన "సమాజంలో సజీవుడైన ఒక వ్యక్తిని పోలిన పాత్రను సృష్టించి అపహాస్యం చెయ్యకూడదు" ఈ విషయానికి వాదోపవాదాలు ఈ విధంగా సాగినాయట:
(కాని విచిత్రం! ఎన్ టి రామారావును (ఆయన జీవిత కాలంలోనే) గేలి చేస్తూ "మండలాధీశుడు" సినిమా తీసారు, ఆసినిమాకి సెన్సార్ ఇబ్బందులు వచ్చినట్టుగా వినలేదు)

సెన్సార్ అధికారి: మీకు తెలుసుకదా, సత్యనారాయణ పాత్ర ఫలానా బాబా ను పోలి ఉన్నదని సెన్సార్ సభ్యుల అభ్యంతరం

నరసరాజు: పోలిక అంటే ఏమిటో ముందు నిర్వచించండి. సెన్సార్ సభ్యులు చెప్పే బాబాగారికి....మా సత్యనారాయణ పాత్ర దొంగ స్వాములవారికి, పేరులో పోలిక లేదు. మా స్వాములవారి పేరు ఏ బాబాది కాదు. నిత్యానంద స్వాములవారు! డ్రెస్స్ లో పోలిక లేదు. మా స్వాముల వారిది పైజమా, షేర్వాని, మనిషి ఒడ్డు పొడుగులో పోలిక లేదు, మాట్లాడే భాషలో పోలిక లేదు, మాట తీరులో పోలిక లేదు, నడకలో పోలిక లేదు. ఉన్నదల్లా మీరు చెప్పే విగ్గులోనే పోలిక! అదైనా ఎప్పటినుంచో వస్తున్న మా విగ్గు! 'బాల నాగమ్మ' సినిమాలో మాయల మరాఠీ విగ్గు! ఎందరో విలన్లకు పెట్టిన విగ్గు! అది ఎవరి జుట్టునో పోలి ఉందని మమ్మలి మానేయమంటే ఎలా!

సెన్సార్ ఆఫీసరు: ఏమో బాబూ మాకెందుకీ గొడవ మీరు చెప్పే ఆర్గ్యుమెంట్స్ వ్రాసి ఇవ్వండి. బొంబాయి సెంట్రల్ సెన్సార్ బోర్డుకు పంపుతాము

సరే నిర్మాత తరఫున నరసరాజు గారు తన వాదనలు వ్రాసి సంతకం చేసి ఇచ్చారుట. బొంబాయి కార్యాలయం వారు "ప్రొడ్యూసర్ చెప్పే ఆర్గ్యుమెంట్స్ సవ్యంగానే ఉన్నాయ్" అని వ్యాఖ్యానిస్తూ ఏ విధమైన కట్స్ లేకుండా క్లీన్ సర్టిఫికేట్ ఇచ్చారుట.

సినిమా విడుదలయ్యి మంచి విజయం సాధించింది.

ఈ సినిమాలో శ్రీ కొసరాజు రచించిన "ఓం సచ్చితానందా..." పాట ప్రాచుర్యం పొందింది. వినండి ఆ పాటను

సినిమాకు సంగీతం అందించిన వారు శ్రీ టి వి రాజు గారు

ఈ విషయాలన్నీ కూడ డి వి నరసరాజు గారు రచించిన "తెర వెనుక కథలు" పుస్తకంలో తెలియచేసారు.